Wliczenie działalności gospodarczej do dodatku stażowego
Pytanie: Z dniem 1.01.2026 weszła ustawa o wliczeniu do stażu pracy działalności gospodarczej. Moje pytanie brzmi: W grudniu 2026 przysługuje mi się wysługa za 45 lat pracy. Jesli przedstawię zaświadczenie z ZUS o roku i 9 m-cy działalności gospodarczej, to czy dostanę wynagrodzenie za wysługę lat w styczniu ?
Odpowiedź: Co do zasady, tak; jeżeli po doliczeniu działalności gospodarczej faktycznie osiągasz wymagany staż (45 lat) najpóźniej w grudniu 2026 r. i złożysz pracodawcy zaświadczenie z ZUS, to prawo do nagrody / dodatku powstaje z dniem osiągnięcia tego stażu, ale nie wcześniej niż 1.01.2026 r. w sektorze publicznym. Istotnie bowiem, od 1.01.2026 r. do stażu pracy wlicza się m.in. okresy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej, także te sprzed tej daty. Warunkiem jest udokumentowanie tych okresów, co następuje m.in. zaświadczeniem z ZUS wydawanym na wniosek pracownika przez PUE/eZUS.
W sektorze publicznym prawo do wyższego dodatku stażowego (w tym do nagrody jubileuszowej) powstaje od dnia, w którym po doliczeniu nowych okresów osiągasz wymagany próg stażu, ale nie wcześniej niż od 1.01.2026 r. Jeżeli próg 45 lat (po doliczeniu 1 roku i 9 miesięcy działalności) osiągasz w grudniu 2026 r., to prawo do nagrody / dodatku za 45 lat powstaje właśnie w tym miesiącu, a wypłata powinna nastąpić niezwłocznie, najczęściej z najbliższą wypłatą – w praktyce w styczniu 2027 r. (czyli w styczniu otrzymasz tę wysługę). Okres działalności gospodarczej musi być w całości potwierdzony w zaświadczeniu ZUS (rok i 9 miesięcy) oraz spełniać wymogi ustawy (np. podleganie ubezpieczeniom albo szczególne przepisy dla “ulgi na start”).
Musisz w tym celu dostarczyć pracodawcy zaświadczenie w terminie przewidzianym w przepisach przejściowych – w sektorze publicznym jest na to 24 miesiące liczone od 1.01.2026 r., więc spokojnie możesz je złożyć w 2026 r., by wywołało skutek na przyszłość. Należy zauważyć, że pracodawca nie ma obowiązku wypłacać wyrównań wstecz za okres sprzed wejścia ustawy w życie, ale ma obowiązek uwzględnić działalność przy ustalaniu uprawnień od 1.01.2026 r. i przy przekroczeniu kolejnego progu nagrody/dodatku.
Jeżeli jesteś nauczycielem w jednostce budżetowej (szkoła), wysokość nagrody za 45 lat odpowiada 400% miesięcznego wynagrodzenia i należy się w momencie spełnienia warunku stażu (po doliczeniu działalności), czyli przy stanie na grudzień 2026 r. – wypłata typowo z najbliższą wypłatą.