Windykacja należności zmarłego wierzyciela
Pytanie: Czy mogę przed uzyskaniem postanowienia – stwierdzenia nabycia spadku wnieść pozew o zapłatę należności spadkobiercy? Zbliża się przedawnienie tej należności.
Odpowiedź: Masz prawo wnieść pozew o zapłatę jako spadkobierca jeszcze przed formalnym stwierdzeniem nabycia spadku, a taki pozew przerwie bieg przedawnienia roszczenia. Spadek nabywa się z mocy prawa z chwilą śmierci spadkodawcy, a postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia tylko potwierdza ten stan (działa deklaratoryjnie). Dokument o stwierdzeniu nabycia spadku pełni rolę legitymacji wobec sądów i urzędów, ale brak takiego dokumentu nie oznacza, że nie jesteś spadkobiercą w sensie materialnym. W wielu sprawach spadkowych (np. zachowek) przyjmuje się, że sąd może ustalić przymiot spadkobierców samodzielnie, jeżeli nie ma jeszcze stwierdzenia nabycia spadku.
Czekanie na zakończenie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku może doprowadzić do przedawnienia, dlatego lepiej nie zwlekać z pozwaniem spadkobierców/dłużników z powodu braku takiego postanowienia. Musisz po prostu wykazać tytuł dziedziczenia (np. z ustawy, z testamentu) i nie odrzucić spadku; sąd w sprawie o zapłatę będzie badał, czy jesteś spadkobiercą. Wskazane jest jednak równolegle wszcząć postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku lub udać się do notariusza celem uzyskania aktu poświadczenia dziedziczenia; ułatwi to później wykazanie legitymacji czynnej, ale nie jest warunkiem samego wniesienia pozwu. W samym pozwie o zapłatę należy odpowiednio opisać swój status (np. “Jan Kowalski, jako spadkobierca po Tomaszu Kowalskim”) oraz dołączyć dostępne dokumenty (akt zgonu, odpis aktu urodzenia/małżeństwa, testament – jeśli jest).