Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Czy wyłączna wina małżonka w orzeczeniu rozwodu ma jakiś wpływ na podział majątku lub wysokość alimentów?

Odpowiedź: Jak chodzi o podział majątku, to wina (nawet wyłączna) zasadniczo nie zmienia zasady “po połowie”; podział majątku opiera się na równych udziałach, niezależnie od tego, kto jest winny rozkładu pożycia. Wyłączna wina może mieć wpływ pośredni, gdy jest powiązana z ważnymi powodami do ustalenia nierównych udziałów, np. długotrwałe pasożytowanie finansowe, trwonienie majątku, uporczywe uchylanie się od pracy, zadłużanie rodziny itp. Sąd i tak musi zbadać nierówne przyczynienie się do powstania majątku; sama zdrada czy przemoc bez skutków majątkowych zwykle nie wystarczy, by winny małżonek otrzymał mniejszy udział majątku. Na przykład, jeżeli małżonek wyłącznie winny latami nie pracował mimo możliwości, żył z pracy drugiego i w dodatku trwonił środki, sąd może przyznać niewinnemu np. 70% majątku, a winnemu 30%.

Rodzaj rozwodu (z winą, bez winy, z winy obu stron, z wyłącznej winy jednego) zasadniczo nie wpływa też wysokość alimentów na małoletnie dzieci. Ta zależy od usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz możliwości zarobkowych i majątkowych rodziców, a nie od tego, kto jest winny rozwodu.

Inaczej sprawa ma się, jak chodzi o alimenty na byłego małżonka. Kluczowy jest tu art. 60 k.r.o. Jeśli nikt nie jest wyłącznie winny (brak orzeczenia o winie albo wina obojga), to małżonek może żądać alimentów tylko w razie niedostatku (brak możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb własnymi siłami). Jeżeli natomiast sąd orzeknie wyłączną winę jednego małżonka, to małżonek niewinny może domagać się alimentów, gdy rozwód spowoduje istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej, nawet jeśli nie jest w ścisłym niedostatku. Z kolei małżonek wyłącznie winny nie ma prawa żądać alimentów od małżonka niewinnego. Obowiązek alimentacyjny na rzecz małżonka z winy obojga stron powstaje tylko wówczas, gdy wykaże niedostatek, natomiast nie ma uprzywilejowania jak przy wyłącznej winie jednego.