Uzyskanie świadectwa pracy po śmierci pracodawcy
Pytanie: Jak i na kim wyegzekwować wystawienie świadectwa pacy po śmierci pracodawcy/ Pracowałem na umowę o prace wiele lat w jego jednoosobowej działalności, zmarł nagle, było po rozwodzie, mieszkał sam, to tyle wiem. Bez świadectwa trudno mi będzie znaleźć nową pracę.
Odpowiedź: Po śmierci pracodawcy umowa o pracę wygasła z mocy prawa, ale obowiązek wystawienia świadectwa pracy nadal istnieje – ciąży on na spadkobiercach przedsiębiorcy, a w razie ich braku przechodzi na gminę lub Skarb Państwa. Proszę zatem ustalić, czy został ustanowiony zarządca sukcesyjny (sprawdzenie wpisu w CEIDG) – wtedy to zarządca działa w imieniu przedsiębiorstwa w spadku i wykonuje obowiązki pracodawcy (w tym sprawy kadrowe). Jeżeli zarządca sukcesyjny nie został ustanowiony, to należy ustalić krąg spadkobierców (była żona po rozwodzie z reguły nie jest już spadkobiercą; wchodzą w grę dzieci, ewentualnie inni krewni). Jeśli nikt nie przejmuje firmy, a postępowanie spadkowe się przeciąga lub brak spadkobierców, adresatem żądania będzie w praktyce gmina, na terenie której zarejestrowano działalność.
Proszę zatem sprawdzić w CEIDG, czy widnieje informacja o zarządcy sukcesyjnym lub “przedsiębiorstwie w spadku”. Jeśli jest zarządca sukcesyjny, to skierować do niego pisemny wniosek o wydanie świadectwa pracy z terminem i powołaniem się na wygaśnięcie stosunku pracy wskutek śmierci pracodawcy. Gdy brak zarządcy sukcesyjnego, to ustalić sąd spadku (sąd rejonowy właściwy dla ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego) i, jeżeli zna Pan kogokolwiek z rodziny, to ustalić, czy toczy się postępowanie spadkowe i kto jest spadkobiercą. Do znanych spadkobierców należy wysłać pisemne wezwanie do wystawienia świadectwa pracy w określonym terminie, powołując się na ich odpowiedzialność za zobowiązania zmarłego przedsiębiorcy.
Jeżeli nie uzyska Pan świadectwa pracy od zarządcy ani od spadkobierców, to proszę złożyć zawiadomienie do właściwego okręgowego inspektoratu Państwowej Inspekcji Pracy o naruszeniu obowiązku wydania świadectwa. PIP może przeprowadzić czynności wyjaśniające i wskazać podmiot zobowiązany (spadkobierca, gmina) oraz nałożyć środki nadzorcze. Jeśli brak spadkobierców lub nie obejmują spadku, sprawą dokumentów pracowniczych zajmuje się gmina właściwa dla miejsca wpisu działalności; w razie potrzeby można wysłać do gminy pisemne żądanie wystawienia świadectwa.
Na ten czas, nowemu pracodawcy może Pan przedstawić inne dokumenty potwierdzające zatrudnienie: umowę o pracę, PIT-y, zaświadczenia z ZUS o zgłoszeniu do ubezpieczeń, paski wypłat, itp. W razie pilnej potrzeby nowy pracodawca może zatrudnić Pana, a kwestię brakującego świadectwa pracy można równolegle wyjaśniać (świadectwo pracy nie jest formalnie wymagane do ważności nowej umowy o pracę, choć ułatwia ustalenie stażu urlopowego itp.).