Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Potrzebuję porady jak załatwić pełnomocnictwo z osobą po udarze, chwilowo przebywa na oddziale rehabilitacyjnym z paraliżem prawej strony więc ciężko cokolwiek podpisać. Jako córka potrzebuję jej pełnomocnictwa do wszelkich spraw urzędowych.

Odpowiedź: Można to załatwić, ale podstawowe znaczenie mają dwie kwestie: czy mama jest przytomna i rozumie, co podpisuje (zdolność do czynności prawnych) oraz forma dokumentu (najlepiej notarialne pełnomocnictwo z dojazdem notariusza do szpitala). Sam fakt udaru, paraliżu, a nawet afazji nie oznacza automatycznie braku zdolności do czynności prawnych; dopóki nie jest ubezwłasnowolniona, co do zasady ma pełną zdolność i może udzielić pełnomocnictwa. Problemem jest nie to, czy prawo na to zezwala, tylko to, czy mama rozumie treść czynności i może w jakikolwiek sposób złożyć oświadczenie woli (słownie, kiwnięciem głowy, itp.). Najbezpieczniejsze jest pełnomocnictwo notarialne, ponieważ jest najbardziej uznawane w urzędach, bankach, ZUS, sądach. Notariusz może przyjechać do szpitala w szczególnych okolicznościach zdrowotnych mocodawcy a pobyt na oddziale rehabilitacyjnym po udarze do takich należy. W akcie notarialnym można wpisać szerokie umocowanie: do spraw urzędowych, ZUS, NFZ, banków, podatków, nieruchomości (tu zwykle wymagana jest forma aktu notarialnego).

Jeżeli mama nie jest w stanie złożyć klasycznego podpisu, prawo przewiduje alternatywne sposoby udzielenia pełnomocnictwa. Zgodnie z art. 79 k.c. osoba niemogąca pisać może złożyć oświadczenie woli poprzez odcisk palca, a obok osoba upoważniona wpisuje jej imię i nazwisko i składa swój podpis. W grę wchodzi też złożenie podpisu przez inną osobę na życzenie mocodawcy, z urzędowym poświadczeniem, że podpis został złożony na życzenie osoby niemogącej pisać (notariusz, wójt/burmistrz/prezydent, starosta, marszałek). Notariusze przy osobach po udarze często stosują odcisk palca (np. kciuka) zamiast podpisu, po uprzednim upewnieniu się co do świadomości osoby, często w obecności lekarza.

Jeśli lekarze stwierdzają, że mama jest bez kontaktu logicznego, nie rozumie treści dokumentu, albo są wątpliwości co do jej świadomości, notariusz najprawdopodobniej odmówi dokonania czynności. Wtedy pozostają rozwiązania sądowe. Może to być wniosek o ustanowienie kuratora dla osoby niepełnosprawnej na podstawie art. 183 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – kurator może być ustanowiony do prowadzenia wszelkich spraw albo spraw określonego rodzaju lub do załatwienia poszczególnej sprawy. W skrajnych przypadkach rozważa się wniosek o ubezwłasnowolnienie (częściowe lub całkowite), ale to jest trudniejsza, dłuższa procedura i wymaga opinii biegłych.