Utrata zaufania jako ważny powód wypowiedzenia umowy
Pytanie: Czy w ramach wypowiedzenia umowy zlecenia przez zleceniobiorcę, pod utratę zaufania do zleceniodawcy jako ważny powód, można podciągnąć totalny brak nadzoru zleceniodawcy nad powierzonymi obowiązkami? (umowa zlecenie)
Odpowiedź: Termin “ważny powód” nie jest zdefiniowany wprost; jego istnienie ocenia sąd na tle konkretnego stanu faktycznego, charakteru umowy i dotychczasowej współpracy. Utrata zaufania jest akceptowana w orzecznictwie jako ważny powód wypowiedzenia umowy zlecenia, ale musi wynikać z obiektywnie weryfikowalnych, uzasadnionych przyczyn, a nie z gołych odczuć strony.
Sama pasywność zleceniodawcy nie zawsze automatycznie oznacza ważny powód – umowa zlecenia nie tworzy stosunku podporządkowania, więc brak bieżącej kontroli bywa normalny. Może to jednak być ważny powód, jeśli brak nadzoru naraża Cię na nieuzasadnione ryzyko odpowiedzialności majątkowej (np. brak procedur, brak reakcji na sygnalizowane nieprawidłowości, brak decyzji koniecznych do bezpiecznego działania). I gdy mimo wielokrotnych zgłoszeń problemów zleceniodawca nie reaguje, co obiektywnie uniemożliwia Ci wykonywanie zlecenia z należytą starannością (np. brak dostępu do danych, brak instrukcji, brak osoby decyzyjnej). Wtedy można argumentować, że zleceniodawca swoim zaniechaniem pokazuje, że nie są zapewnione warunki do rzetelnego wykonania zlecenia, i że Ty nie możesz w takich warunkach dochować należytej staranności, a jednocześnie ponosisz pełną odpowiedzialność za rezultat wobec osób trzecich. I to z kolei prowadzi do obiektywnie uzasadnionej utraty zaufania do zleceniodawcy i uzasadnia wypowiedzenie z ważnych powodów na podstawie art. 746 k.c.
Pamiętaj, że przy wypowiedzeniu z ważnych powodów nie ponosisz odpowiedzialności odszkodowawczej za samo wypowiedzenie, natomiast przy braku ważnego powodu – co do zasady – tak; po stronie zlecającego jest to wyraźnie wskazane w art. 746, po stronie przyjmującego zlecenie przyjmuje się odpowiednie stosowanie. I dlatego warto się zastanowić a już na pewno zabezpieczyć dowody na tę okoliczność.