Ustanowienie współwłaściciela pojazdu bez jego zgody?
Pytanie: Czy można wpisać kogoś jako współwłaściciela pojazdu bez wiedzy, bez zgody tej osoby? Pytam ze względu na ewentualność współodpowiedzialności takiej osoby za brak ubezpieczenia OC.
Odpowiedź: Nie można skutecznie uczynić kogoś współwłaścicielem pojazdu bez jego wiedzy i zgody, a jeśli już jest współwłaścicielem, to ponosi solidarną odpowiedzialność za brak OC. Aby dopisać kogoś jako współwłaściciela do dowodu rejestracyjnego, urząd wymaga obecności wszystkich współwłaścicieli albo pełnomocnictwa od nieobecnego. Oznacza to, że osoba dopisywana musi wyrazić zgodę – albo osobiście w wydziale komunikacji, albo udzielając pisemnego pełnomocnictwa z danymi. Sama współwłasność musi się opierać na ważnym tytule prawnym (np. umowa kupna-sprzedaży z dwiema osobami jako kupującymi, umowa darowizny udziału – a więc i tu zgoda wymagana), czego również nie można dokonać legalnie bez wiedzy tej osoby. Ewentualnie – orzeczenie sądu (np. podział majątku, dział spadku), które wprost przyznaje udziały kilku osobom albo dziedziczenie – współwłaścicielami stają się spadkobiercy z mocy prawa po śmierci właściciela. Jeżeli ktoś sfałszował podpis, zawarł rzekomą umowę bez zgody drugiej strony albo urząd błędnie ujawnił współwłasność, możliwe jest podjęcie odpowiednich środków prawnych (zawiadomienie o przestępstwie, powództwo o ustalenie nieważności umowy, odwołanie/wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego itp.)
Przy ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej samochód kupiony w trakcie małżeństwa z reguły wchodzi z mocy prawa do majątku wspólnego, nawet jeśli w dowodzie rejestracyjnym wpisany jest tylko jeden małżonek. W takim wypadku małżonek jest współwłaścicielem w sensie cywilnym bez dodatkowej umowy, ale nadal nie oznacza to, że urząd może dowolną osobę wpisać jako współwłaściciela bez podstawy prawnej – tu podstawą jest samo istnienie wspólności majątkowej.
Jeżeli ktoś jest już współwłaścicielem pojazdu, każdy współwłaściciel w równym stopniu odpowiada za dopełnienie obowiązku zawarcia umowy OC. W razie braku ubezpieczenia Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny może nałożyć karę na wszystkich współwłaścicieli jako dłużników solidarnych, niezależnie od wielkości udziałów. Kara za brak OC jest jedna, ale każdy ze współwłaścicieli może być adresatem egzekucji tej należności.