Ustalenie ojcostwa bez udziału ojca dziecka
Pytanie: Mam dziecko. Ojciec odszedł jak tylko dowiedział się o ciąży, sporadyczny kontakt przez sms, od roku cisza. Jak wygląda sytuacja odnośnie ustalenia ojcostwa sądownie, gdzie pozwany nie będzie stawiał się na rozprawy itp? Czy jest szansa, że sąd podejmie decyzję bazując na dowodach i świadkach?
Odpowiedź: W sprawach o ustalenie ojcostwa rozprawa odbywa się niezależnie od niestawiennictwa jednej ze stron; – sąd nie wstrzymuje postępowania tylko dlatego, że pozwany nie uczestniczy w postępowaniu. Wobec braku udziału pozwanego sąd może wydać wyrok zaoczny, jeżeli uzna, że powództwo jest uprawdopodobnione. Postępowanie można prowadzić nawet wtedy, gdy nie jest znane miejsce pobytu domniemanego ojca, ponieważ sąd może ustanowić kuratora do reprezentowania jego interesów.
Sąd może dopuścić wszelkie dowody: zeznania matki, świadków (rodzina, znajomi, osoby, które wiedzą o związku, współżyciu w okresie koncepcyjnym), korespondencję (SMS-y, komunikatory), zdjęcia, itp. Podstawowym dowodem jest zazwyczaj jednak badanie DNA, które sądy uznają za rozstrzygające w sprawach o pochodzenie dziecka. Jeżeli pozwany uporczywie uchyla się od badania lub stawiennictwa, wówczas sąd może, oceniając całość materiału, przyjąć, że dowód (np. badanie DNA) potwierdziłby twierdzenia matki, co działa na jego niekorzyść. W powództwie o ustalenie ojcostwa standardowo łączy się żądania: ustalenia ojcostwa, nadania nazwiska, alimentów, a często także zwrotu części kosztów utrzymania ciąży i porodu. Po ustaleniu ojcostwa sąd zasądza alimenty według możliwości zarobkowych ojca i usprawiedliwionych potrzeb dziecka; może też rozstrzygnąć kwestie nazwiska dziecka.
Wnieś więc pozew o ustalenie ojcostwa (i alimenty) do sądu rejonowego – wydział rodzinny, właściwy według miejsca zamieszkania dziecka. W pozwie opisz przebieg relacji, okres współżycia, wskazujesz świadków i załączasz posiadane dowody (wydruki SMS, zdjęcia, nagrania, itp.). Wnieś też o dopuszczenie dowodu z badań DNA; jeżeli już masz prywatny wynik testu, może on być wstępnym materiałem, a sąd i tak zwykle zleca własne badanie.