Urlop rodzicielski dla ojca
Pytanie: Czy istnieje możliwość odmowy udzielenia pracownikowi urlopu rodzicielskiego dla ojca? Oczywiście przy zachowaniu terminu oraz warunków formalnych wniosku.
Odpowiedź: Nie, pracodawca nie ma prawa odmówić pracownikowi–ojcu udzielenia urlopu rodzicielskiego, jeżeli wniosek został złożony w terminie i spełnia wymogi formalne. Odmowa w takiej sytuacji stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika. Prawo do urlopu rodzicielskiego dla pracowników–rodziców wynika z art. 1821a Kodeksu pracy, który przyznaje im prawo do urlopu rodzicielskiego w określonym wymiarze oraz zastrzega, że określona część (9 tygodni) jest wyłącznym prawem każdego z rodziców.
Przepisy wykonawcze i opracowania praktyczne wskazują, że jeśli wniosek o urlop rodzicielski został złożony w przewidzianym terminie i spełnia wymogi formalne, pracodawca jest obowiązany go uwzględnić. Jedyna realna przestrzeń do odmowy dotyczy sytuacji, gdy pracownik nie spełnia ustawowych przesłanek (np. brak tytułu do zasiłku, złożenie wniosku po terminie, brak wymaganych dokumentów) – wtedy nie powstaje w ogóle prawo do konkretnego urlopu w danym kształcie. Przy wnioskach o łączenie urlopu rodzicielskiego z pracą (np. na część etatu) pracodawca może odmówić ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy, ale wtedy musi pisemnie uzasadnić odmowę. To ograniczone prawo odmowy dotyczy tylko łączenia urlopu z pracą, a nie samego udzielenia urlopu rodzicielskiego jako takiego, o który Pan pyta.
Warto przy tym zauważyć, że kwestie organizacyjne zakładu pracy (braki kadrowe, sezon, kumulacja urlopów itp.) nie mogą być podstawą odmowy udzielenia urlopu rodzicielskiego w terminie prawidłowo wskazanym we wniosku. Odmowa udzielenia urlopu rodzicielskiego, do którego pracownik ma prawo i o który wnioskował prawidłowo, jest traktowana jako wykroczenie zagrożone karą grzywny od 1000 do 30.000 zł.
W przypadku odmowy przyznania urlopu rodzicielskiego, pracownik może złożyć skargę do PIP, a także dochodzić swoich praw przed sądem pracy (np. ustalenia prawa do urlopu, odszkodowania).