Urlop okolicznościowy – w jakich przypadkach przysługuje?
Urlop okolicznościowy (formalnie: zwolnienie od pracy w związku ze szczególnymi wydarzeniami) wynika nie z Kodeksu pracy, lecz z rozporządzenia Ministra Pracy z 15.05.1996 r. Można z niego skorzystać wyłącznie przy ściśle określonych wydarzeniach: ślub, urodzenie dziecka oraz śmierć bliskiej osoby (zamknięty katalog).
Dwa dni wolnego w ramach urlopu okolicznościowego przysługuje na własny ślub, urodzenie się Twojego dziecka, śmierć małżonka, dziecka, matki, ojca, ojczyma lub macochy. Z kolei jeden dzień wolnego przysługuje na ślub Twojego dziecka, śmierć (i pogrzeb) siostry, brata, teściowej, teścia, babci, dziadka, a także innej osoby, która była na Twoim utrzymaniu lub pod Twoją bezpośrednią opieką. Urlop okolicznościowy nie przysługuje np. na pogrzeb wujka, ciotki, kuzyna, prababci – wtedy trzeba wziąć urlop wypoczynkowy albo urlop bezpłatny.
Urlop okolicznościowy powinien być w terminie powiązanym z wydarzeniem, ale nie musi przypadać dokładnie w dniu ślubu czy pogrzebu. Można go wziąć tuż przed (np. przygotowania, dojazd), w dniu wydarzenia albo bezpośrednio po nim (np. załatwienie formalności). Urlop okolicznościowy przysługuje tylko pracownikom zatrudnionym na umowie o pracę; osoby na zleceniu/B2B mogą co najwyżej ustalić wolne umownie. Co istotne, w przypadku ślubu kościelnego urlop przysługuje zasadniczo tylko wtedy, gdy jest to ślub konkordatowy wywołujący skutki cywilne (przy wcześniejszym ślubie cywilnym urlop jest na tenże na cywilny, nie na sam późniejszy kościelny).
Pracodawca nie ma prawa odmówić udzielenia urlopu okolicznościowego, gdy występuje przesłanka z rozporządzenia (np. śmierć ojca), wniosek ma związek czasowy z wydarzeniem (zwykle okolice pogrzebu i czynności z nim związanych) i pracownik wskażesz konkretny termin dni wolnych. Za niewykorzystany urlop okolicznościowy, czyli jeśli zdarzenie (np. śmierć ojca) faktycznie nastąpiło, ale pracownik z tego zwolnienia nie skorzystał, nie przysługuje ekwiwalent pieniężny, w odróżnieniu od urlopu wypoczynkowego przy rozwiązaniu stosunku pracy.