Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Jestem 6 lat po ślubie, mąż zataił granie w zakłady bukmacherskie przed ślubem, gra do teraz, chce wziąć rozwód, czy rozwód kościelny jest możliwy? Przegrał dużo pieniędzy….

Odpowiedź: W Kościele nie istnieje instytucja rozwodu, tylko proces o stwierdzenie, że małżeństwo od początku było nieważne (potocznie – unieważnienie ślubu). Sąd kościelny bada stan z momentu ślubu – czy wówczas istniały poważne przeszkody (np. nałóg, niedojrzałość) lub wady zgody (błąd, podstęp, symulacja).

Patologiczne uzależnienie od hazardu (zwłaszcza istniejące już przed ślubem, trwałe i poważne) może być podstawą nieważności, ponieważ może uniemożliwiać wywiązywanie się z istotnych obowiązków małżeńskich. Uzależnienia behawioralne (w tym hazard) nie stanowią jakiejś osobnej przeszkody, ale mogą leżeć u podstaw wady zgody, np. braku zdolności do małżeństwa lub pozostawania w błędzie co do osoby/jej istotnych cech. Zatajenie ważnych kwestii przed ślubem (nałóg, ogromne długi, poważne obciążenia finansowe) może być traktowane jako podstęp, a Twoja zgoda była wtedy obarczona błędem co do istotnej cechy małżonka. Sądy kościelne traktują ukryty, poważny nałóg (w tym hazard) jako podstawę do wszczęcia procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego, jeśli wykaże się, że istniał przed ślubem i był świadomie zatajony.

Sąd kościelny będzie w Twojej sprawie oceniał, czy uzależnienie od hazardu istniało już przed ślubem. Poza tym, czy mąż świadomie to ukrywał, mając świadomość tego, że gdybyś o tym wiedziała, to mogłabyś się nie zgodzić na ślub. Poza tym, jak poważne są skutki tego nałogu w waszym przypadku (wysokie przegrane, długi, rozpad relacji, wpływ na rodzinę). I czy nałóg faktycznie uniemożliwia wywiązywanie się podstawowych obowiązków małżeńskich (odpowiedzialność finansowa, wierność, troska o rodzinę). Dowodami w sprawie mogą być: zeznania Twoje i świadków (rodzina, przyjaciele), dokumenty dotyczące długów i przegranych, ewentualne leczenie, korespondencja, w której mąż przyznaje, że grał już przed ślubem i to ukrywał.

Pierwszy krok w kierunku unieważnienia ślubu, to kontakt z kancelarią prawa kanonicznego lub bezpośrednio z sądem biskupim w Twojej diecezji (np. sąd metropolitalny, sąd biskupi). Prawnik kanoniczny pomoże Ci sformułować właściwy tytuł prawny (np. niezdolność do podjęcia obowiązków małżeńskich, podstęp/błąd) i napisać skargę powodową (pozew do sądu kościelnego). Uwaga: wyrok stwierdzający nieważność małżeństwa nie zmienia statusu dzieci – w prawie kanonicznym uważa się je za pochodzące z ważnie zawartego związku, więc z powodu unieważnienia małżeństwa nie stają się nieślubnymi.