Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Jestem zatrudniona w placówce publicznej (szkoła) od czterech lat na podstawie umowy na czas określony. Odbywałam staż na mianowanie zgodnie z nowymi zasadami i w grudniu uzyskałam akt mianowania. Od stycznia otrzymałam jedynie aneks do umowy dotyczący podwyżki wynikającej z mianowania. Chciałabym zapytać, kiedy powinnam otrzymać umowę na czas nieokreślony?

Odpowiedź: Umowa na czas nieokreślony nie przysługuje z automatu w momencie uzyskania aktu mianowania, tylko od roku szkolnego następującego po roku, w którym spełniła Pani warunki z Karty Nauczyciela, o ile nie ma rzeczywistych podstaw organizacyjnych do dalszego zatrudnienia na czas określony. W opisanej sytuacji kluczowe jest więc, kiedy formalnie spełniła Pani warunki z art. 10 KN oraz z jakiego powodu dyrektor zawierał z Panią kolejne umowy terminowe.
​
Zasadą jest zatrudnienie nauczyciela (po okresie początkującym) na podstawie umowy na czas nieokreślony, a wyjątkowo można zawierać umowy terminowe, gdy wynika to z organizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego nauczyciela. Obecne brzmienie art. 10 KN przewiduje, że nauczyciel, który spełnił warunki z ust. 3a (m.in. przepracował wymagany okres, ma ocenę pracy i kwalifikacje), powinien być od kolejnego roku szkolnego zatrudniony już na czas nieokreślony. Stosunek pracy na podstawie umowy na czas nieokreślony i stosunek pracy z mianowania to dwa odrębne tryby; mianowanie “nadbudowuje się” na umowie bezterminowej, gdy istnieją warunki do pełnego etatu na stałe. Przekształcenie stosunku pracy w mianowanie z mocy prawa dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy wcześniej istnieje już stosunek pracy z umowy na czas nieokreślony; przy umowie terminowej samo uzyskanie aktu mianowania nie powoduje zmiany rodzaju umowy.
​
Jeżeli w którymś roku szkolnym spełniła Pani łącznie: wymagany staż (co najmniej 11 miesięcy pracy), dobrą ocenę pracy i kwalifikacje, to od następnego roku szkolnego dyrektor co do zasady powinien zawrzeć z Panią umowę na czas nieokreślony, chyba że faktycznie istniały przesłanki organizacyjne do umowy terminowej (np. zastępstwo lub realna niepewność co do liczby godzin). Wieloletnie powtarzanie umów na czas określony na tym samym stanowisku, przy stałym zapotrzebowaniu na etat, bywa uznawane w orzecznictwie i piśmiennictwie za nadużycie przepisów Karty Nauczyciela, które można kwestionować przed sądem pracy, domagając się ustalenia istnienia umowy na czas nieokreślony.
​
Należałoby ustalić (najlepiej na piśmie) od dyrektora, na jakiej podstawie prawnej i z jakiego konkretnego powodu organizacyjnego (art. 10 ust. 7 KN) nadal zawiera z Panią umowę na czas określony mimo uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego i kilkuletniego stażu w tej samej szkole. Jeżeli z dokumentów i arkusza organizacyjnego wynika, że od co najmniej kolejnego roku szkolnego po spełnieniu przez Panią wymogów z art. 10 ust. 3a KN szkoła miała dla Pani stałe godziny, może Pani rozważyć pisemny wniosek do dyrektora o zawarcie umowy na czas nieokreślony z powołaniem na art. 10 KN, a w razie odmowy – konsultację pod kątem pozwu do sądu pracy o ustalenie, że stosunek pracy jest zawarty na czas nieokreślony.
​