Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Ukradli mi rower z piwnicy, zgłosiłem na Policję, jest monitoring. Po dwóch tygodniach dostałem info, że sprawa umorzona – bez uzasadnienia, bo umorzenie go nie wymaga. Nie wiem, czy Policja cokolwiek zrobiła a jeśli zrobiła, to co zrobiła. Czy mogę wnioskować o uzasadnienie umorzenia postępowania aby ewentualnie wnieść zażalenie?

Odpowiedź: Możesz skutecznie złożyć zażalenie mimo braku pisemnego uzasadnienia, a dodatkowo masz prawo zażądać od Policji ustnego podania najważniejszych powodów umorzenia. W tzw. dochodzeniu (typowe sprawy, jak kradzież z piwnicy) Policja nie ma obowiązku sporządzać pisemnego uzasadnienia postanowienia o umorzeniu. Wynika to z art. 325e k.p.k., który stanowi, że postanowienia o wszczęciu, odmowie wszczęcia, umorzeniu dochodzenia itp. nie wymagają uzasadnienia. Trybunał Konstytucyjny uznał, że brak obowiązku pisemnego uzasadnienia umorzenia dochodzenia jest zgodny z Konstytucją.

Ten sam art. 325e k.p.k. przewiduje też jednak, że na wniosek strony organ prowadzący dochodzenie ma obowiązek ustnie podać najważniejsze powody rozstrzygnięcia. Możesz więc złożyć w komendzie pisemny lub ustny wniosek o udzielenie ustnych wyjaśnień co do powodów umorzenia i przebiegu czynności (np. czy zabezpieczono monitoring, przesłuchano świadków, sprawdzono zapis). Praktycznie wygląda to tak, że funkcjonariusz prowadzący sprawę lub jego przełożony tłumaczy Ci ustnie, dlaczego uznano, że nie można dalej prowadzić postępowania lub wykryć sprawcy.

Jako pokrzywdzonemu w sprawie przysługuje Ci prawo wniesienia zażalenie na postanowienie o umorzeniu dochodzenia. Podstawę prawną stanowi art. 306 § 1 k.p.k. – zażalenie przysługuje na postanowienie o odmowie wszczęcia lub umorzeniu postępowania przygotowawczego. Termin, to 7 dni od daty doręczenia Ci postanowienia o umorzeniu (liczy się dzień odbioru pisma, nie data na dokumencie). Zażalenie wnosisz za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie (najczęściej Policja, czasem prokurator), a rozpoznaje je sąd lub prokurator, zależnie od tego, kto umorzył. W zażaleniu opisujesz, że nie zgadzasz się z umorzeniem dochodzenia, jakie dowody nie zostały przeprowadzone albo zostały ocenione błędnie (np. brak analizy monitoringu, nieustalenie osób mających dostęp do piwnicy, brak rozpytania sąsiadów). Sprawdź, kiedy dokładnie odebrałeś postanowienie – czy 7-dniowy termin jeszcze biegnie, czy już minął. Jeżeli termin jeszcze nie minął, to złóż zażalenie od razu, a równolegle możesz złożyć wniosek o ustne przedstawienie powodów umorzenia (pomoże Ci doprecyzować argumenty). Jeżeli termin minął, to zostaje Ci ewentualnie wniosek o podjęcie umorzonego dochodzenia, jeżeli pojawią się nowe istotne dowody (np. nowy, lepszy zapis monitoringu, świadek, który się zgłosił) i ewentualne równoległe kroki na drodze cywilnej lub ubezpieczeniowe (jeśli rower był np. ubezpieczony w ramach polisy mieszkaniowej).