Udzielenie pożyczki z majątku wspólnego bez zgody współmałżonka
Pytanie: Mój mąż udzielił pożyczki jego koleżance z pracy, z naszego wspólnego konta. Nie uprzedził mnie o tym, dowiedziałam się po fakcie i to nawet nie od niego tylko zauważywszy zmniejszone o 20 tys. złotych saldo konta i przelew. Czy mąż miał prawo udzielić pożyczki z naszego wspólnego majątku bez mojej zgody i nawet bez mojej wiedzy? Czy mam prawo zażądać od tej pani natychmiastowego zwrócenia pożyczki?
Odpowiedź: Pożyczka udzielona ze wspólnego konta małżonków, czyli pochodząca z majątku wspólnego, jest traktowana jako pożyczka z majątku wspólnego. Pani małżonek miał prawo udzielić pożyczki z majątku wspólnego bez Pani zgody i wiedzy. Stanowi o tym art. 36 § 2 kro (kodeks rodzinny i opiekuńczy). Z punktu widzenia zarządu majątkiem wspólnym, każdy z małżonków może samodzielnie nim zarządzać, w tym pożyczać pieniądze pochodzące z majątku wspólnego. Katalog czynności wymagających zgody małżonka z art. 37 § 1 kro ma charakter zamknięty i dotyczy m.in. nieruchomości, użytkowania wieczystego, przedsiębiorstwa, darowizn i niektórych innych rozporządzeń, ale nie obejmuje typowej umowy pożyczki czy kredytu pieniężnego. Jeżeli udzielenie pożyczki mieści się w zakresie zwykłego zarządu majątkiem wspólnym, np. jest to typowa, nieprzesadnie wysoka kwota pozostająca w proporcji do dochodów i sytuacji majątkowej małżonków, to drugi małżonek nie musi wyrażać zgody, a czynność jest ważna.
Natomiast zgodnie z art. 361 kro mogłaby Pani jako współmałżonek pożyczkodawcy sprzeciwić się udzieleniu przez niego pożyczki z Waszych wspólnych środków, ale taki sprzeciw byłby skuteczny wobec pożyczkobiorcy tylko wówczas, gdyby mogła ona zapoznać się z nim przed zaciągnięciem pożyczki. W związku z powyższym nie jest Pani uprawniona zażądać natychmiastowego zwrócenia przez nią pożyczki, jako ze w chwili zaciągnięcia pożyczki nie wiedziała ona o Pani sprzeciwie (którego nawiasem mówiąc, nie wyraziła Pani wówczas).