Uczelnia zatrzymała świadectwo dojrzałości za dług
Pytanie: Nie uczęszczałem na zajęcia na prywatnej uczelni i zostałem skreślony z listy studentów, mam też tam dług – zaległa opłata. chciałem odebrać świadectwo dojrzałości, ale powiedziano mi, że z powodu długu nie mogą podpisać mi obiegówki w tym zwrócić świadectwa dojrzałości. Czy takie zatrzymanie dokumentu z powodu długu jest legalne?
Odpowiedź: Świadectwo dojrzałości jest Pana dokumentem potwierdzającym zdanie egzaminu maturalnego i uprawnienia do studiowania, związanym z systemem oświaty, a nie z uczelnią wyższą. Jako dokument osobisty nie może być traktowane jak zabezpieczenie wierzytelności uczelni (zastaw za dług). Brak jest przepisu, który dawałby uczelni prawo zatrzymania świadectwa dojrzałości z powodu zaległego czesnego. Prawnicy podkreślają, że przetrzymywanie dokumentów klienta lub kontrahenta wyłącznie za dług – bez umowy o zastaw lub wyraźnej podstawy ustawowej – jest bezprawne i może być kwalifikowane jako bezpodstawne zatrzymanie lub nawet ukrywanie dokumentu. W podobnych kontekstach (szkoły niższego szczebla) Ministerstwo Edukacji wskazywało, że wstrzymywanie wydania świadectw z powodu nieuregulowanych opłat czy braku obiegówki jest niedopuszczalne; świadectwa muszą być wydane niezależnie od sporów finansowych. Uczelnia ma prawo dochodzić zapłaty czesnego na drodze cywilnej (wezwania do zapłaty, pozew o zapłatę itd.), a nie poprzez zatrzymanie dokumentu w celu wywarcia presji na dłużnika.
Proszę złożyć na uczelni wniosek o niezwłoczne wydanie świadectwa dojrzałości, powołując się na brak podstawy prawnej do zatrzymywania dokumentu oraz na to, że spór o zapłatę powinien być rozstrzygany w trybie cywilnym, nie przez blokowanie dokumentów. Jeżeli uczelnia mimo tego będzie dalej odmawiać, to proszę wnieść skargę do do rektora i organu założycielskiego uczelni, w razie dalszej potrzeby zawiadomić kuratora oświaty w zakresie nieprawidłowości związanych z dokumentacją, a ostatecznie zawiadomić organy ścigania o bezprawnym tzw. ukrywaniu dokumentu (art. 276 kk) a gdy i to nie poskutkuje, to pozew o wydanie dokumentu (powództwo o wydanie rzeczy/dokumentu).
Niezależnie od sporu z uczelnią może Pan uzyskać duplikat świadectwa dojrzałości w Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej właściwej dla szkoły, w której zdawał Pan maturę; wymaga to złożenia wniosku i uiszczenia niewielkiej opłaty. Duplikat ma taką samą moc prawną jak oryginał i jest akceptowany przy rekrutacji na studia czy przez pracodawców.