Ubezpieczenie zdrowotne a nieodprowadzane przez pracodawcę składki
Pytanie: Jeżeli pracodawca który ma obowiązek odprowadzać za pracownika składki na ubezpieczenie zdrowotne, nie robi tego, to czy ochrona ubezpieczeniowa pracownika nie działa? Figuruje w systemie jako nieubezpieczony?
Odpowiedź: Obowiązek obliczania, rozliczania i przekazywania składek spoczywa wyłącznie na pracodawcy jako płatniku. Brak opłacania składek (przy prawidłowym zgłoszeniu) nie odbiera pracownikowi prawa do świadczeń zdrowotnych – pracownik może dalej korzystać z wizyt na NFZ jak osoba ubezpieczona. FZ/ZUS może dochodzić należności i kosztów świadczeń od pracodawcy, a nie od Ciebie; to pracodawca ponosi konsekwencje finansowe i prawne (grzywny, odsetki, odpowiedzialność karna i cywilna).
Pracodawca ma obowiązek zgłosić pracownika do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego w ciągu 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczeniowego (czyli od rozpoczęcia zatrudnienia), na formularzu ZUS ZUA. Jeżeli zgłoszenia nie ma albo jest zrobione z dużym opóźnieniem, powstaje przerwa w podleganiu ubezpieczeniom – w praktyce oznacza to, że w eWUŚ możesz widnieć jako osoba bez prawa do świadczeń za ten okres. W takiej sytuacji powinieneś sprawdzić na PUE ZUS, czy i od kiedy widniejesz jako zgłoszony do ubezpieczeń, zażądać od pracodawcy niezwłocznego zgłoszenia/korekty dokumentów, w razie braku reakcji zgłosić sprawę do ZUS i/lub PIP (możliwe postępowanie wobec pracodawcy).
eWUŚ nie jest jedynym dowodem ubezpieczenia – jeżeli faktycznie podlegasz ubezpieczeniu (np. masz ważną umowę o pracę), możesz złożyć oświadczenie o przysługującym prawie do świadczeń; świadczeniodawca powinien udzielić świadczenia, a Ty później wyjaśniasz sprawę z pracodawcą/ZUS. Jeżeli w danym okresie w ogóle nie byłeś zgłoszony (np. pracodawca w ogóle nie zgłosił), to NFZ może obciążyć kosztami pracodawcę, ale czasem w praktyce rachunek otrzymuje pacjent, który potem dochodzi roszczeń wobec pracodawcy (odszkodowanie).
Najważniejsze jednak jest w opisanej sytuacji to, ż sam brak przelewu składek przez pracodawcę (przy prawidłowym zgłoszeniu) nie powinien Cię pozbawić ochrony ubezpieczeniowej i decydujące jest to, czy zostałeś zgłoszony do ubezpieczenia i czy nie ma formalnej przerwy w ubezpieczeniu.