Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Mam 20 lat i od roku jestem na nauce online na jednorocznym kierunku w szkole TEB. Idę na studia dopiero od października a obecny kierunek kończy się w czerwcu. Chciałabym do czasów studiów pociągnąć kolejny kierunek online aby się dokształcić do mojej obecnej pracy oraz aby dalej móc zarabiać jak osoba ze statusem ucznia na umowie zleceniu. Dotychczas zus nie miał żadnych problemów z tym że to status słuchacza a nie typowo ucznia czy też studenta ale chciałabym się tylko dopytać czy faktycznie na status słuchacza też przysługują ulgi.

Odpowiedź: Słuchacz szkoły policealnej do 26 lat jest w przepisach ubezpieczeniowych traktowany jak uczeń szkoły ponadpodstawowej. Z art. 6 ust. 4 Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika natomiast, że zleceniobiorcy, którzy są uczniami szkół ponadpodstawowych lub studentami do 26 lat, nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym z tytułu umowy zlecenia. Oznacza to brak składek ZUS (emerytalnej, rentowych, wypadkowej, zdrowotnej) od umowy zlecenia, jeśli jedynym tytułem do ubezpieczeń jest ta umowa i masz ważny status słuchacza. Ilustrując na przykładzie, jeżeli 20‑letnia słuchaczka szkoły policealnej TEB wykonuje umowę zlecenie na 3.000 zł brutto, to jeśli nie ma innego tytułu do ubezpieczeń, zleceniodawca nie zgłasza jej do ZUS i wypłaca kwotę bez potrącania składek, a tylko z uwzględnieniem ulgi PIT‑0 dla młodych (czyli do limitu 85.528 zł rocznie PIT jest 0).

Istotne jest rozróżnienie: słuchacz kursu kwalifikacyjnego / kursu zawodowego poza systemem szkół nie jest traktowany jak uczeń – ZUS wskazał, że uczestnik kwalifikacyjnego kursu zawodowego nie ma statusu ucznia, więc jego zlecenie trzeba normalnie oskładkować. Dlatego istotne jest, żeby Twój kierunek w TEB był formalnie szkołą policealną w systemie oświaty (z wpisem do ewidencji szkół, dziennikiem, świadectwem/zaświadczeniem zgodnym z rozporządzeniem MEN), a nie tylko kursem. Jeżeli kolejny kierunek, który chcesz obrać do października, to znów szkoła policealna (nauka online, ale w formie szkoły, nie samego kursu), to powinnaś dalej mieć status słuchacza a więc i ulgi ZUS na umowie zleceniu: brak składek społecznych i zdrowotnej do 26 lat przy statusie słuchacza szkoły policealnej. Do tego “zerowy PIT dla młodych” do kwoty 85.528 zł rocznie z umów zlecenia i o pracę, również dla słuchaczy szkół policealnych.

Dopilnuj, by pracodawca miał aktualne zaświadczenie z TEB, że jesteś słuchaczką szkoły policealnej (z datami rozpoczęcia i przewidywanego zakończenia nauki). Upewnij się też w sekretariacie TEB, że wybrany następny kierunek to szkoła policealna (a nie kurs kwalifikacyjny lub kurs zawodowy), bo tylko wtedy masz status słuchacza traktowanego jak uczeń dla ZUS. Po rozpoczęciu studiów w październiku z automatu zyskasz status studenta, więc ochrona w postaci bez składek ZUS od umowy zlecenia dalej będzie obowiązywała, ale już z tytułu bycia studentką.