Status bezrobotnego a dochód z wynajmu
Pytanie: Posiadam mieszkanie własnościowe, które chciałbym wynająć, mieszkając sam u rodziny w tym samym mieście. Chcę pozostać zarejestrowany jako osoba bezrobotna w urzędzie pracy (chodzi głównie o ubezpieczenie zdrowotne). Czy legalnie (odprowadzając podatek) wynajmując to mieszkanie nie stracę statusu bezrobotnego który to status posiadam?
Odpowiedź: Można wynajmować własne mieszkanie i jednocześnie pozostawać zarejestrowany jako bezrobotny, ale kluczowa dla utrzymania statusu bezrobotnego jest w takim przypadku wysokość i sposób opodatkowania przychodu z najmu.
Status bezrobotnego przysługuje osobie niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej, spełniającej m.in. warunek nieuzyskiwania miesięcznego przychodu powyżej połowy minimalnego wynagrodzenia. Przychód z najmu prywatnego (opodatkowany w PIT, np. ryczałtem) jest wprost brany pod uwagę przy ocenie, czy nie przekraczasz połowy minimalnej pensji. Jeśli Twój miesięczny przychód z najmu (przychód, a nie nie dochód) przekroczy połowę minimalnego wynagrodzenia, tracisz status bezrobotnego, ponieważ ustawodawca posługuje się pojęciem przychodu. Jeżeli zaś przychód z najmu mieści się poniżej połowy minimalnego wynagrodzenia, możesz zachować status bezrobotnego, o ile spełniasz pozostałe warunki, czyli brak zatrudnienia, brak działalności gospodarczej itd.
Jeżeli mieszkanie byłoby współwłasnością np. małżonków), to zgodnie z przepisami PIT każdy współwłaściciel może rozliczać przychód proporcjonalnie do udziału; wtedy na osobę bezrobotną przypada niższy przychód, co może pozwolić zmieścić się w limicie. W praktyce oznacza to, że przy współwłasności urząd pracy patrzy na przychód przypadający na Ciebie (np. 1/2 czynszu), a nie na cały czynsz z umowy. Osoba zarejestrowana jako bezrobotna ma obowiązek zgłosić w urzędzie pracy uzyskiwanie przychodu (w tym z najmu); zatajenie może skutkować utratą statusu z datą wsteczną oraz koniecznością zwrotu świadczeń i składek zdrowotnych. Urząd pracy może wymagać oświadczeń o wysokości osiąganego przychodu w każdym miesiącu i dlatego bezpieczniej jest ukształtować czynsz tak, by nie przekraczał połowy minimalnego wynagrodzenia, jeżeli chcesz zachować status bezrobotnego dla ubezpieczenia zdrowotnego.