Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Chcę kupić od kogoś samochód. Dana osoba jest żoną zmarłego który był właścicielem firmy – jednoosobowej działalności gospodarczej na VAT. Żoną zmarłego jest zarządca sukcesyjnym firmy. Moje pytanie brzmi, czy jako zarządca sukcesyjny może sprzedać samochód firmowy? i czy ja mogę go legalnie kupić?

Odpowiedź: Małżonka jako zarządca sukcesyjny ma prawo sprzedać samochód firmowy, ale musi przy tym spełnić określone warunki; możesz legalnie kupić takie auto, o ile ona działa w granicach tych uprawnień i odpowiednio się ujawni w umowie.

Samochód wchodzący w skład przedsiębiorstwa w spadku traktowany jest jak składnik majątku firmy (środek trwały). Zarządca sukcesyjny może samodzielnie wykonywać czynności zwykłego zarządu przedsiębiorstwem, ale sprzedaż istotnych składników majątku (np. pojazdu firmowego) jest uznawana za czynność przekraczającą zwykły zarząd. Przy sprzedaży takiego samochodu wymagana jest zgoda wszystkich właścicieli przedsiębiorstwa w spadku (spadkobierców) albo, jeśli zgody brak, zezwolenie sądu. Funkcja zarządcy sukcesyjnego wynika z ustawy o zarządzie sukcesyjnym i obejmuje prawo reprezentowania “przedsiębiorstwa w spadku” w obrocie (może podpisywać umowy we własnym imieniu, ale na rachunek właścicieli przedsiębiorstwa w spadku). Jeżeli żona jest jednocześnie jedynym spadkobiercą firmy, to ma zarówno status właściciela przedsiębiorstwa w spadku, jak i zarządcy – wtedy sprzedaż auta jest dopuszczalna bez dodatkowych zgód (poza ew. podatkowymi i formalnymi obowiązkami). Jeżeli jest więcej spadkobierców, powinni oni wyrazić zgodę (najlepiej pisemną) lub powinna istnieć zgoda sądu na sprzedaż samochodu.

Z Twojej perspektywy ważne jest wiec, aby w umowie sprzedaży jako sprzedawca występowało “Przedsiębiorstwo w spadku po …” działające przez zarządcę sukcesyjnego (żonę), z podaniem jej danych i wzmianką “zarządca sukcesyjny ujawniony w CEIDG”. Sprawdź zatem w CEIDG, czy zarządca sukcesyjny jest rzeczywiście wpisany przy tej działalności oraz czy zarząd sukcesyjny nadal trwa. Jeśli masz informację, że spadkobierców jest więcej, poproś ją o okazanie ich pisemnych zgód na sprzedaż samochodu albo postanowienia sądu zezwalającego na taką czynność. Jeżeli zarządca działa w granicach uprawnień (ma zgody spadkobierców albo sądu, gdy są potrzebne) i jest prawidłowo ujawniony, Twoja umowa sprzedaży będzie ważna i legalna; możesz kupić taki samochód i zarejestrować na siebie, przy zachowaniu typowych formalności podatkowo–komunikacyjnych.