Spóźniony wniosek SD-3 i czynny żal
Pytanie: Spóźniłam się z terminem zapłaty (2tyg ) za darowiznę od mojej mamy. Przekazana kwota była w formie przelewu . Za darowizne dokonalam kupna mieszkania i udałam się do urzędu aby to zgłosić i zwolnic sie z podarku. Na miejscu dostałam informacje iz termin upłynął i grozi mi zapłata z tego tytułu + musialam wypelnic wniosek SD-3. Zglosilam juz czynny zal natomiast do tej pory nie dostalam informacji zwrotnej. Proszę o pomoc i informacje co powinnam zrobić w tej sytuacji. Gdzie się ewentualnie zgłosić po pomoc oraz czy należy wypełnić jakieś inne wnioski do urzedu?
Odpowiedź: W opisanej sytuacji, jeśli faktycznie minął termin zgłoszenia darowizny na druku SD‑Z2, zasadniczo traci się prawo do zwolnienia i urząd ma prawo zażądać podatku od darowizny, ale złożony czynny żal powinien uchronić przed karą karnoskarbową (mandat/grzywna), o ile został złożony zanim urząd sam wszczął postępowanie.
Zwolnienie dla tzw. grupy zerowej (m.in. darowizna od mamy) zadziała tylko wtedy, gdy zgłoszono darowiznę w ciągu 6 miesięcy od jej otrzymania na druku SD‑Z2. Po przekroczeniu tego terminu zwolnienie przepada i darowiznę rozlicza się na zasadach ogólnych. W takiej sytuacji urząd słusznie skierował Panią na formularz SD‑3, gdyż jest to standardowa deklaracja do opodatkowania darowizny, gdy nie można skorzystać ze zwolnienia dla najbliższej rodziny. Podatek ustala urząd skarbowy w decyzji po złożeniu SD‑3, a dopiero od doręczenia decyzji biegnie 14‑dniowy termin zapłaty podatku.
Czynny żal służy głównie temu, aby uniknąć odpowiedzialności karnoskarbowej (mandatu/grzywny za nieterminowe zgłoszenie), a nie zwolnić z samego podatku; ten i tak będzie należny po utracie zwolnienia. Warunkiem jest to, aby czynny żal został złożony dobrowolnie, i jak już zaznaczyłem, zanim urząd samodzielnie wykryje uchybienie (np. zanim wszczęto kontrolę, postępowanie lub sporządzono protokół ujawniający wykroczenie). Dla pełnej skuteczności trzeba jednocześnie dopełnić zaległych obowiązków, czyli złożyć deklarację (SD‑3) i zapłacić lub zadeklarować zapłatę podatku wraz z odsetkami, o ile urząd nakaże samodzielne wyliczenie.
Proszę poczekać na decyzję urzędu skarbowego w sprawie podatku od darowizny – po złożeniu SD‑3 urząd powinien wydać decyzję wymiarową z wyliczoną kwotą podatku i terminem zapłaty. Jeśli od złożenia SD‑3 minęło już wyraźnie dużo czasu (np. kilka miesięcy), wówczas można złożyć krótkie pismo z prośbą o informację o stanie sprawy albo zadzwonić/udać się do właściwego naczelnika urzędu skarbowego (wydział podatku od spadków i darowizn) i zapytać, na jakim etapie jest postępowanie. Po doręczeniu decyzji należy zapłacić podatek w terminie wskazanym w decyzji (zwykle 14 dni), aby nie powstały dalsze zaległości i odsetki za zwłokę; ewentualną karę karnoskarbową czynny żal powinien wyłączyć, jeśli został złożony prawidłowo i w odpowiednim czasie. W sytuacji problemów finansowych można dodatkowo rozważyć złożenie do urzędu wniosku o umorzenie odsetek, rozłożenie podatku na raty lub odroczenie terminu płatności, powołując się na ważny interes podatnika (odrębny wniosek na podstawie Ordynacji podatkowej).