Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Jak wygląda i właściwie na czym polega „spotkanie informacyjne” w sprawie mediacji? Czy ja po spotkaniu informacyjnym muszę zgodzić się na mediacje? Czy to jest płatne? Sprawa się ciągnie już 6 lat. Chodzi o pozbawienie władzy rodzicielskiej i kontakty z dzieckiem.

Odpowiedź: Spotkanie informacyjne w sprawie mediacji, to krótkie, obowiązkowe spotkanie, na którym sąd lub mediator wyjaśnia, czym jest mediacja i jakie ma plusy i minusy w Twojej konkretnej sprawie. Uczestnictwo w takim spotkaniu nie oznacza zgody na mediację ani nie zmusza Cię do ugody. Po takim spotkaniu nadal możesz odmówić udziału w mediacji, a samo spotkanie informacyjne jest bezpłatne – płatne są dopiero właściwe sesje mediacyjne, jeśli się na nie zgodzicie.

Spotkanie informacyjne odbywa się na podstawie postanowienia sądu, zwykle poza salą rozpraw (osobna sala w sądzie lub ośrodek mediacyjny). Prowadzi je sędzia, referendarz lub profesjonalny mediator; celem jest wyjaśnienie zasad mediacji, jej przebiegu, korzyści i ograniczeń w Waszej sprawie (np. rodzinnej o kontakty, władzę rodzicielską). Na spotkaniu masz możliwość zadawania pytań oraz udzielania informacji, np. czy mediacja ma sens przy tak długim konflikcie, czy jest bezpieczna, jak przedstawia się kwestia przemocy, manipulacji dzieckiem itd. Za niestawiennictwo na wezwanie sądu do udziału w takim spotkaniu, strona może zostać ukarana grzywną. Po zakończeniu spotkania możesz oznajmić, że nie godzisz się na samą mediację (np. z uwagi na przemoc, całkowity brak zaufania, manipulacje dzieckiem itd.). Mediacja bowiem z definicji jest dobrowolna, a nie przymusowa, bowiem przymus byłby w sprzeczności z prawem do sądu na podstawie art. 45 Konstytucji i art. 6 Europejskiej konwencji praw człowieka.

W takiej sprawie jak Twoja – w tak długo trwającej sprawie rodzinnej, sądy dość często próbują niejako jeszcze raz dać stronom szansę na zawarcie porozumienia, stąd kierowanie na spotkania informacyjne w sprawie ewentualnej mediacji, jako że ugoda może przyspieszyć zakończenie sporu i jest bardziej elastyczna niż wyrok. Jednak przy wnioskach o pozbawienie władzy rodzicielskiej i zaognionych konfliktach o kontakty z dzieckiem, mediacja ma sens tylko wtedy, gdy druga strona jest w stanie choć minimalnie współpracować; jeśli dominują przemoc, zastraszanie czy manipulacja, odmowa mediacji bywa uzasadniona.