Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Mój tata przechodzi na emeryturę połowę życia opłacał składki ZUS a reszte w KRUS i pytanie czy emerytura należy się z ZUS czy KRUS? Powiedzieli mu że można sobie wybrać czy chce ZUS czy KRUS dlaczego jak opłacał składki w ZUS i w KRUS nie należy się mu emerytura z obu ? Jak to jest?

Odpowiedź: Dwie osobne emerytury są możliwe tylko wtedy, gdy ktoś ukończył wiek emerytalny (60 lat kobieta, 65 lat mężczyzna), ma co najmniej 25 lat podlegania wyłącznie rolniczemu ubezpieczeniu emerytalno‑rentowemu w KRUS (100 kwartałów) oraz gdy jednocześnie spełnia warunki do emerytury powszechnej z ZUS (okresy składkowe, wiek itd.). Jeżeli powyższe warunki są spełnione, wtedy prawo pozwala pobierać osobno emeryturę rolniczą z KRUS i pracowniczą z ZUS w pełnej wysokości, bez konieczności wybierania jednej z nich.

W większości pozostałych przypadków (część życia ze składkami ZUS, część KRUS) działa zasada zbiegu świadczeń – można pobierać tylko jedno świadczenie i trzeba wskazać, z którego systemu ma być wypłacane. Jest to typowa sytuacja: tata ma za mało lat w KRUS, aby samodzielnie dostać pełną emeryturę rolniczą (np. mniej niż 25 lat), ma też okresy w ZUS i wtedy albo bierze emeryturę z ZUS, a okresy KRUS są uwzględnione jako zwiększenie (doliczenie) do emerytury z ZUS, albo, jeśli spełni warunki KRUS, może wybrać emeryturę rolniczą, a okresy ZUS nie dadzą osobnej drugiej emerytury, tylko ewentualne zwiększenie lub po prostu pozostają jako przebyte. Dlatego urzędnik powiedział, że można wybrać ZUS albo KRUS, bo u większości dwuzawodowców brak warunków do pobierania dwóch pełnych emerytur i zachodzi tylko zbieg dwóch praw i konieczność wyboru, skąd będzie wypłata.

To nie jest tak, że składki jakoś przepadają. Jeżeli tata ma emeryturę z ZUS i krótszy niż 25 lat staż w KRUS, wówczas ZUS może zwiększyć jego emeryturę za lata składkowe w KRUS – istnieje specjalne tzw. zwiększenie rolne (1% emerytury podstawowej za każdy rok składek w KRUS). Jeżeli miałby pełne 25 lat w KRUS i spełniałby pozostałe warunki, wtedy mógłby otrzymywać obie emerytury osobno. Czyli zamiast dwóch odrębnych świadczeń często jest jedno świadczenie (np. z ZUS), ale podwyższone za lata w KRUS.

Aktualnie sprawdźcie dokładny staż taty w KRUS (liczbę kwartałów/lat) – czy ma pełne 25 lat wyłącznie w ubezpieczeniu rolniczym, czy mniej. Zwróćcie się do ZUS i KRUS o pisemną decyzję i wyjaśnienie podstawy prawnej – będzie tam wskazany sposób uwzględnienia okresów z drugiego systemu (np. zwiększenie emerytury z ZUS o lata KRUS). Jeżeli decyzja wydaje się niekorzystna albo niezgodna z przepisami, można wnieść odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych (przez ZUS/KRUS) w terminie 30 dni od doręczenia decyzji. Kluczowe jest to, ile dokładnie lat tata ma w KRUS – od tego zależy, czy w ogóle wchodzi w grę druga pełna emerytura, czy tylko jedna powiększona.