Bezpłatna pomoc prawna

Skargę pauliańską można wytoczyć także przeciwko kolejnemu nabywcy (tzw. osobie czwartej i dalszym), ale wymogi dowodowe są istotnie zaostrzone i wynikają z art. 531 § 2 kc.

Art. 531 § 1 kc reguluje klasyczny model skargi pauliańskiej – powództwo lub zarzut przeciwko osobie trzeciej, która uzyskała korzyść bezpośrednio od dłużnika.​ Art. 531 § 2 kc z kolei pozwala wierzycielowi wystąpić bezpośrednio przeciwko dalszemu nabywcy korzyści (kolejnemu nabywcy), jeżeli spełnione są dodatkowe przesłanki ochrony pauliańskiej. Gdy osoba trzecia (pierwszy nabywca od dłużnika) rozporządziła korzyścią na rzecz kolejnej osoby, np. sprzedała dalej nieruchomość, którą wcześniej nabyła od dłużnika,​ wierzyciel może wtedy albo wciąż pozywać osobę trzecią (jeśli ma w majątku korzyść lub równoważnik z art. 532 kc) albo wystąpić bezpośrednio przeciwko kolejnemu nabywcy, jeśli ten spełnia szczególne warunki z art. 531 § 2 kc. Aktualne orzecznictwo dopuszcza kierowanie powództwa bezpośrednio przeciwko dalszemu nabywcy, bez konieczności uprzedniego uzyskania wyroku przeciwko osobie trzeciej (zmiana względem wcześniejszej linii judykatury).

Skarga przeciwko kolejnemu nabywcy jest skuteczna, jeżeli nabycie było nieodpłatne (wtedy nie wymaga się złej wiary kolejnego nabywcy), lub nabycie było odpłatne, ale kolejny nabywca wiedział o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności dłużnika (tej pierwszej) za bezskuteczną wobec wierzyciela.​ Chodzi o rzeczywistą wiedzę o całokształcie istotnych okoliczności: istnieniu wierzytelności, dokonaniu czynności o charakterze pokrzywdzenia przez dłużnika, a nie tylko o możliwość dowiedzenia się przy dochowaniu należytej staranności.

Zaktualizowano 19 grudnia 2025 r.