Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Razem z siostrą dostałyśmy w spadku mieszkanie . Ja mieszkam w innym mieście a siostra wzięła drugie mieszkanie na kredyt. Za moimi plecami zaczęła wynajmować mieszkanie po mamie i nie chce się dzielić pieniędzmi . Twierdzi , że włożyła w to mieszkanie pieniądze na remont i musi te pieniądze odebrać . Sytuacja ciągnie się od maja zeszłego roku . Żadne rozmowy nie przynoszą skutku . Czy mogę wystąpić na drogę prawną , żeby odebrać należne mi pieniądze z tytułu najmu tej nieruchomości?

Odpowiedź: Jako współwłaścicielka (po 1/2 udziału ze swoją siostrą) ma Pani prawo do połowy pożytków cywilnych z mieszkania, którymi jest właśnie czynsz z najmu. Jeśli siostra nie dzieli się tymi dochodami, to bezprawnie się wzbogaca kosztem Pani. Można żądać zarówno zapłaty dotychczasowych nienależnych korzyści (czynsz od maja 2025 roku), jak i uregulowania bieżących płatności z najmu.

Poniesienie przez siostrę wydatków na remont nie upoważnia jej do zatrzymywania całości dochodów z najmu. Nakłady na nieruchomość podlegają odrębnemu rozliczeniu i mogą być uwzględnione przez sąd przy podziale spadku poprzez system spłat lub dopłat. Siostra może odliczyć Pani połowę kosztów remontów, których nie ponosiła Pani (jeśli były konieczne i zwiększyły wartość mieszkania), ale to nie oznacza bezwzględnie prawa do całości czynszów.

Ma Pani dwie główne opcje dochodzenia swych roszczeń w tej sprawie. Pierwsza, to wniosek o dział spadku – jest to najbardziej kompleksowe i ekonomiczne rozwiązanie. W ramach jednego postępowania sąd rozstrzygnie wszystkie kwestie: podział mieszkania (sprzedaż, przejęcie przez jedną ze stron ze spłatą), rozliczenie pożytków z najmu oraz rozliczenie nakładów poniesionych przez siostrę. Opłata sądowa wynosi 500 zł (lub 300 zł przy zgodnym projekcie). Druga opcja, to odrębny pozew o zapłatę – może Pani osobno domagać się zapłaty należnych Pani dochodów z najmu, ale ten wariant jest droższy i bardziej ryzykowny.

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie oblicza się następująco: ustala się rynkowy czynsz najmu za podobne mieszkanie w tej lokalizacji, a następnie mnoży przez Pani udział w spadku (1/2). Jeśli mieszkanie jest wynajmowane osobom trzecim, przysługuje Pani połowa faktycznego czynszu pomniejszona o połowę uzasadnionych kosztów (administracja, media, podatki). Biorąc pod uwagę, że sytuacja trwa już rok (od maja 2025), zdecydowanie warto rozważyć złożenie wniosku o dział spadku do sądu rejonowego właściwego ze względu na położenie nieruchomości. To umożliwi ostateczne zakończenie sporu i uzyskanie należnych Pani środków.