Roszczenie niewymagalne a pozew
Pytanie: Wyjeżdżam na długo za granicę a mam do odzyskania pożyczone pieniądze Co prawda termin zwrotu upływa dopiero za dwa miesiące ale jestem pewny tego, że dłużnik ich nie zwróci. Chciałbym jednak przed wyjazdem wnieść pozew w biurze podawczym i niech sprawa ma już nadany bieg. Pytanie, co zrobi sąd – czy zaczeka z wydaniem wyroku do momentu gdy należność stanie się wymagalna czy zwróci mi pozew?
Odpowiedź: Wymagalność roszczenia oznacza moment, w którym wierzyciel nabywa prawną możliwość żądania spełnienia świadczenia od dłużnika, a dłużnik jest zobowiązany do jego wykonania. Terminem tym określa się sytuację, gdy dla uprawnionego otwiera się możliwość domagania się zaspokojenia roszczenia – na przykład po upływie terminu płatności lub spełnieniu się określonego warunku. Co do zasady, dla skutecznego dochodzenia roszczenia przed sądem niezbędne jest, aby roszczenie to było wymagalne – czyli aby istniała możliwość domagania się spełnienia świadczenia tu i teraz. Jeżeli w momencie wytoczenia powództwa roszczenie jest niewymagalne i nie stanie się wymagalne w toku postępowania, sąd oddali powództwo jako przedwczesne. Nie zwróci pozwu lecz oddali powództwo.
I co, w takiej sytuacji należność przepadnie, pożyczkobiorca nie musi zwracać pieniędzy?
W przypadku oddalenia powództwa jako przedwczesnego, powód może ponownie wnieść powództwo o zapłatę tego samego roszczenia gdy już stanie się wymagalne. Oddalenie powództwa z powodu niewymagalności jest rozstrzygnięciem formalnym i nie przesądza o istnieniu lub nieistnieniu wierzytelności. Wytoczenie pozwu w sprawie niewymagalnego roszczenia niesie jednak ze sobą ryzyko poniesienia kosztów procesu przez powoda, nawet jeśli w przyszłości uzyska korzystny wyrok po ponownym wniesieniu pozwu. Prawo przewiduje wyjątki dotyczące m.in. świadczeń przyszłych, powtarzających się (art. 190 kpc) – w określonych przypadkach można żądać zasądzenia świadczeń, które staną się wymagalne w przyszłości, lecz są to przypadki szczególne.
A tak w ogóle, to przecież pozew może Pan już sporządzić z datą przyszłą, podpisać i wysłać za granicą gdy roszczenie stanie się wymagalne. Nie musi Pan fatygować się do biura podawczego sądu.
Zaktualizowano 25 lipca 2025 r.