Rodzic samotnie wychowujący dzieci wg ustawy o PIT
Pytanie: Mam dwoje dzieci uczących się, mieszkaja ze mna, z mężem nie mieszkamy od roku razem. Nie mamy rozwodu ani separacji, czy w takiej sytuacji mogę rozliczyć się z pit jako rodzic samotnie wychowujący dzieci?
Odpowiedź: W obecnym stanie prawnym nie możesz rozliczyć PIT jako rodzic samotnie wychowujący dzieci, jeżeli nadal jesteś w związku małżeńskim i nie ma orzeczonej separacji ani innych wyjątków (pozbawienie władzy rodzicielskiej, kara pozbawienia wolności małżonka). Za osobę samotnie wychowującą dzieci ustawa o PIT uznaje m.in. rozwódkę/rozwodnika, wdowę/wdowca, pannę/kawalera, osobę z orzeczoną separacją albo osobę w małżeństwie, ale tylko wtedy, gdy małżonek jest pozbawiony władzy rodzicielskiej lub odbywa karę pozbawienia wolności, pod warunkiem faktycznego samotnego wychowywania. Samo niezamieszkiwanie z mężem (tzw. separacja faktyczna) nie jest już co do zasady wystarczające, jeśli formalnie pozostajecie w małżeństwie i brak ww. orzeczeń wobec męża.
Organy podatkowe w najnowszych interpretacjach przyjmują, że osoba nadal zamężna, bez rozwodu ani separacji sądowej, nie spełnia kryterium osoby samotnie wychowującej, nawet jeśli faktycznie sama utrzymuje i wychowuje dzieci. Wskazuje się, że brak rozwodu lub separacji wyklucza zastosowanie preferencji dla samotnych rodziców, chyba że małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich albo odbywa karę pozbawienia wolności.
Ty rozliczasz się więc jako osoba pozostająca w związku małżeńskim, ale bez wspólnego rozliczenia z małżonkiem (składasz własne zeznanie, jeśli nie spełniacie warunków do wspólnego PIT małżonków). Nadal możesz korzystać z ulgi na dzieci (ulga prorodzinna), o ile spełniasz ogólne warunki co do dochodów dzieci itd. Jeżeli w przyszłości zapadnie wyrok rozwodowy lub o separację, od roku podatkowego, w którym spełnisz kryteria (stan cywilny oraz faktyczne samotne wychowywanie), będziesz można dokonać preferencyjnego rozliczenia jako samotny rodzic.