Robienie zdjęć obcym osobom na prywatnej posesji
Pytanie: Czy osoba trzecia ma prawo robić zdjęcia osobom prywatnym na ich prywatnej posesji gdzie nie zostało złamane prawo ani popełnione wykroczeniem I usiłować oczernić w sądzie? Dodam że była poinformowana o zakazie robienia zdjęć mojego wizerunku.
Odpowiedź: Prawo do wizerunku i prywatności jest dobrem osobistym chronionym przez art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego. Rozpowszechnianie wizerunku osoby fizycznej wymaga jej wyraźnej zgody (art. 81 ustawy o prawie autorskim). Ochrona obejmuje nie tylko samą publikację, ale szerzej – każde bezprawne naruszenie wizerunku i sfery prywatnej, w tym robienie zdjęć w cudzym domu/mieszkaniu lub na posesji wbrew woli właściciela może zostać uznane za naruszenie dóbr osobistych. W przestrzeni prywatnej (dom, ogród, podwórko) wymagana jest zgoda właściciela/posiadacza na fotografowanie, zwłaszcza jeśli obejmuje ono jego lub domowników; brak zgody i dodatkowo wyraźny zakaz wzmacnia argument o bezprawności.
Orzecznictwo i praktyka wskazują, że robienie zdjęć w cudzym mieszkaniu bez zgody może być traktowane jako naruszenie dóbr osobistych, co uprawnia do żądania zaprzestania i zadośćuczynienia. Jeżeli osoba wykorzysta te zdjęcia, by przedstawiać Cię w fałszywym, negatywnym świetle (np. wnosi pozew lub zawiadomienie o rzekomym naruszeniu prawa, którego nie było), może to naruszać Twoje dobre imię i cześć. Sąd bada, czy działanie było bezprawne i czy doszło do naruszenia dóbr osobistych – samo użycie zdjęcia jako dowodu w sprawie nie zawsze jest bezprawne, ale jeśli jest połączone z pomówieniami i zrobiono je wbrew zakazowi, szanse na uznanie naruszenia są istotne.
Na gruncie art. 24 k.c. możesz żądać m.in.: zaniechania robienia kolejnych zdjęć i wykorzystywania już zrobionych, usunięcia skutków naruszenia (np. zakaz używania, usunięcie zdjęć), zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę, odszkodowania, jeśli poniesiesz konkretną szkodę majątkową. Dodatkowo, jeśli w ramach oczerniania dochodzi do pomówienia (fałszywe zarzuty mogące poniżyć Cię w opinii publicznej), wchodzi w grę także odpowiedzialność karna z art. 212 k.k. – wtedy wnosi się prywatny akt oskarżenia.