Przestój zakładu pracy a przymusowe urlopy
Pytanie: Zamykają prywatne przedszkole, na czas remontu. Czy mogą wysłać pracowników na przymusowy urlop? Czy można odmówić?
Odpowiedź: Zamknięcie placówki z przyczyn organizacyjnych (remont, spadek liczby dzieci, decyzja właściciela) nie uprawnia pracodawcy do jednostronnego wysłania pracowników na urlop w dogodnym dla pracodawcy terminie. Urlop wypoczynkowy powinien być udzielany zgodnie z planem urlopów, ustalanym z uwzględnieniem wniosków pracowników i konieczności zapewnienia normalnego toku pracy. Pracodawca nie może jednak wysłać pracownika na bieżący urlop wypoczynkowy z powodu czasowego zamknięcia zakładu pracy, jeśli pracownik się na ten termin nie zgadza i nie ma od dawna przyjętego planu urlopu na czas pokrywający się z okresem remontu placówki. Przykładowo, jakiś zakład pracy planuje remont w maju, ale do tej pory plan urlopów zakładał, że większość pracowników ma urlop w lipcu/sierpniu – nie można nagle jednostronnie kazać wszystkim udać się na urlop w maju.
W opisanej sytuacji pracodawca może narzucić pracownikowi wykorzystanie jedynie niewykorzystanego urlopu z poprzedniego roku – wtedy dopuszcza się skierowanie pracownika na taki zaległy urlop, także w okresie przestoju. Także w przypadku urlopu w okresie wypowiedzenia umowy o pracę pracodawca może jednostronnie nakazać wykorzystanie urlopu w trakcie wypowiedzenia i w tym przypadku dotyczy to także bieżącego urlopu.
Zamknięcie przedszkola z powodu remontu to sytuacja organizacyjna po stronie pracodawcy; w takim wypadku wchodzi w grę przestój z wynagrodzeniem co najmniej zasadniczym określonym w umowie, jeśli taki przestój przewiduje kodeks pracy. Pracodawca może też zaproponować pracownikowi wykonywanie innej odpowiedniej pracy w tym czasie (np. porządkowanie dokumentacji, szkolenia, pomoc w innym oddziale), jeżeli istnieje taka możliwość. W omawianej sytuacji dopuszczalne jest też przeplanowanie godzin pracy (np. system równoważny) tak, aby w czasie remontu było mniej pracy, a w innych miesiącach więcej, przy zachowaniu norm i pełnego wynagrodzenia.
Gdyby grożono Ci konsekwencjami za odmowę wykorzystania bieżącego urlopu w tej sytuacji, to możesz zawiadomić o tym Państwową Inspekcję Pracy.