Przesłuchanie dziecka w obecności psychologa
Pytanie: W jakich przypadkach i do ilu lat dziecko przesłuchiwane jest w obecności psychologa?
Odpowiedź: Obecność psychologa przy przesłuchaniu dziecka jest przewidziana w ściśle określonych przypadkach, a jej zakres wiekowy zależy od rodzaju postępowania i przepisów Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.).
Zgodnie z art. 185b k.p.k. (tzw. przesłuchanie w odpowiednich warunkach), jeżeli małoletni, który w chwili przestępstwa nie ukończył 15 roku życia, jest pokrzywdzonym w sprawie o przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, przesłuchanie takiego pokrzywdzonego odbywa się na posiedzeniu sądu z udziałem biegłego psychologa. Sąd przeprowadza takie przesłuchanie zazwyczaj tylko raz w całym postępowaniu, chyba że wyjdą na jaw nowe istotne okoliczności lub oskarżony nie miał obrońcy przy pierwszym przesłuchaniu. Przepisy k.p.k. mówią o dzieciach poniżej 15 roku życia jako o tych, które mają prawo do przesłuchania w specjalnych warunkach, w tym z udziałem psychologa (w wyżej wskazanych sprawach). Jednak prawo nie określa górnego limitu wieku dla obecności psychologa. W praktyce psycholog może brać udział przy przesłuchaniu osoby, która nie ukończyła jeszcze 18 roku życia, jeśli jest to uzasadnione jej dojrzałością, stanem emocjonalnym lub zdrowiem psychicznym.
W innych sprawach przepisy nie przewidują obowiązkowej obecności psychologa przy przesłuchaniu dziecka w charakterze świadka ani pokrzywdzonego. Jednak ustawodawca i administracja sprawiedliwości polecają, aby przesłuchanie dzieci w ogóle było prowadzone w odpowiednich warunkach, z udziałem psychologa, zwłaszcza gdy mały wiek, stan zdrowia psychicznego lub emocjonalny dziecka wymaga specjalnego podejścia. w postępowaniach rodzinnych i opiekuńczych (np. w sprawach ostrożnościowe, o odmowę kontaktu) sąd prowadzi pracę z dzieckiem często w formie wysłuchania go z udziałem psychologa, a zwykle dotyczy to dzieci od 13 roku życia, choć w praktyce bierze się pod uwagę także młodsze dzieci.