Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: W jakich przypadkach możliwe jest warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności?

Odpowiedź: Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest dopuszczalne, gdy spełnione są łącznie przesłanki z art. 69 § 1 k.k.: kara, osoba sprawcy i tzw. prognoza kryminologiczna, czyli gdy:
1. Orzeczona kara pozbawienia wolności nie przekracza 1 roku (zwykły przypadek, nie dotyczy tzw. małego świadka koronnego).
2. Sprawca w chwili popełnienia czynu nie był skazany na karę pozbawienia wolności (grzywny czy ograniczenia wolności nie wykluczają zawieszenia).
3. Przesłanki ocenne (prognoza) – sąd musi uznać, że: zawieszenie będzie wystarczające do osiągnięcia celów kary, zwłaszcza zapobiegnie powrotowi do przestępstwa, postawa sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie po czynie pozwalają na pozytywną prognozę (art. 69 § 1 k.k.)

Sytuacje wyłączające lub utrudniające warunkowe zawieszenie wykonania kary, to jeżeli sprawca był już wcześniej skazany na karę pozbawienia wolności – nie można zastosować zawieszenia (wyjątkiem są szczególne sytuacje z nadzwyczajnym złagodzeniem, o których wspomniałem wcześniej, tzn. wobec małego świadka koronnego). W przypadku poważnych przestępstw, dużej demoralizacji czy negatywnej postawie (brak skruchy, dalsze naruszanie prawa) sąd zwykle uznaje, że brak jest pozytywnej prognozy, więc “zawiasów” nie stosuje, mimo spełnienia przesłanek formalnych.

Zawieszenie kary więzienia jeszcze nie daje skazanemu gwarancji, że kara nie zostanie odwieszona przez sąd. Sąd obowiązkowo zarządza wykonanie zawieszonej warunkowo kary, jeżeli skazany w okresie próby:
– popełni podobne przestępstwo umyślne, za które zostanie prawomocnie skazany na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia;
– w sprawach przemocy domowej: ponownie stosuje przemoc lub groźbę bezprawną wobec osoby najbliższej lub małoletniego wspólnie zamieszkującego, jeżeli “zawiasy” dotyczyły przestępstwa z użyciem przemocy wobec takich osób (obecnie katalog tych sytuacji jest rozszerzany w kierunku ochrony ofiar przemocy).

Z kolei fakultatywnie i(czyli, sąd może, ale nie musi) zarządzić wykonanie zawieszonej kary, jeżeli skazany:
– w okresie próby albo po wydaniu wyroku, ale przed jego uprawomocnieniem, rażąco narusza porządek prawny, w szczególności popełnia inne przestępstwo niebędące tym podobnym umyślnym za które został skazany,
– uchyla się od: dozoru kuratora, wykonania nałożonych obowiązków probacyjnych, uiszczenia grzywny, wykonania orzeczonych środków karnych, środków kompensacyjnych lub przepadku.
W tych przypadkach sąd ocenia całokształt zachowania – może np. najpierw zaostrzyć obowiązki lub przedłużyć okres próby, zamiast od razu zarządzać wykonanie kary.

Zarządzenie wykonania kary może nastąpić tylko nie później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Po tym terminie, to nawet jeśli skazany narozrabiał w okresie próby, odwieszenie nie jest już dopuszczalne.