Przerwanie lub zawieszenie biegu zasiedzenia
Pytanie: Czy można w jakiś sposób przerwać bieg zasiedzenia żeby biegło od nowa, albo chociaż zawiesić bieg zasiedzenia?
Odpowiedź: Bieg zasiedzenia można zarówno przerwać (wtedy zaczyna biec od początku), jak i w pewnych sytuacjach zawiesić (bieg zostaje wstrzymany, ale dotychczasowy okres pozostaje).
Jak chodzi o przerwanie biegu zasiedzenia, to zastosowanie ma odpowiednio art. 123 k.c. w związku z art. 175 k.c.; przerwanie biegu przedawnienia następuje, gdy właściciel (lub inny uprawniony) podejmie przeciwko posiadaczowi samoistnemu którąś z czynność zmierzającą do ochrony własności: powództwo windykacyjne o wydanie rzeczy (klasyczny przykład), powództwo negatoryjne (o usunięcie naruszeń), powództwo o ustalenie prawa własności lub też powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a w niektórych konfiguracjach także wniosek o dział spadku lub zniesienie współwłasności, jeśli jest wymierzony przeciwko posiadaczowi samoistnemu. Do mniej więcej połowy 2022 roku w doktrynie przyjmowano, że także wszczęcie mediacji może przerwać bieg zasiedzenia przez odesłanie do art. 123 § 1 pkt 3 k.c. Po zmianie przepisów i praktyki orzeczniczej przyjmuje się obecnie, że sama mediacja nie przerywa biegu zasiedzenia – potrzebna jest czynność przed sądem/organem w rozumieniu art. 123 § 1 pkt 1 k.c.
Nie przerywa biegu zasiedzenia samo wezwanie do wydania rzeczy (pismo prywatne) – nie wystarcza, ponieważ to nie jest czynność przed sądem lub organem. Nie przerywa też biegu zasiedzenia czynność osoby nieuprawnionej (np. daleki krewny, który nie jest właścicielem i nie działa w jego imieniu). Przeważa pogląd, że samo uznanie własności przez posiadacza samoistnego również nie przerywa biegu zasiedzenia. Istotne jest też, aby pozew/wniosek był skierowany przeciwko temu konkretnemu posiadaczowi, na rzecz którego biegnie zasiedzenie.
Z kolei jak chodzi o zawieszenie biegu zasiedzenia, to tu stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia – art. 121 k.c. w związku z art. 175 k.c. Typowe przyczyny zawieszenia, to gdy z powodu siły wyższej uprawniony (właściciel) obiektywnie nie może dochodzić swych praw przed sądem lub innym organem, szczególne relacje osobiste (np. między rodzicami a dziećmi) w zakresie, w jakim ustawodawca przewidział zawieszenie przedawnienia – w orzecznictwie bywa to odpowiednio odnoszone także do zasiedzenia.