Bezpłatna pomoc prawna

Przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej zastawem nie eliminuje prawa wierzyciela (zastawnika) do dochodzenia zaspokojenia z rzeczy obciążonej zastawem po upływie terminu przedawnienia. Po przedawnieniu roszczenia można żądać zaspokojenia tylko z przedmiotu zastawu, a nie z majątku ogólnego dłużnika (np. wynagrodzenia, rachunku bankowego). Zgodnie bowiem z art. 317 Kodeksu cywilnego, fakt przedawnienia wierzytelności zabezpieczonej zastawem nie narusza uprawnienia zastawnika do zaspokojenia się z rzeczy obciążonej. Przepisu powyższego nie stosuje się do roszczenia o odsetki lub inne świadczenia uboczne. Oznacza to, że wyłącznie kwotę podstawową przedawnionego roszczenia można egzekwować z przedmiotu zastawu.

Analogiczne zasady dotyczą hipoteki, to znaczy przedawnienie wierzytelności hipotecznej nie powoduje wykreślenia hipoteki ani utraty prawa wierzyciela do prowadzenia egzekucji tylko z nieruchomości. I też tylko w zakresie należności podstawowej, a nie przedawnionych odsetek i świadczeń ubocznych.

W przypadku długów wobec ZUS czy podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym, egzekucja po przedawnieniu także może być prowadzona wyłącznie z przedmiotu zabezpieczenia.

Warto jednak na koniec zauważyć, że zastaw rejestrowy wygasa i podlega wykreśleniu z rejestru zastawów po upływie dwudziestu lat od chwili wpisu, chyba że strony postanowią o utrzymaniu zastawu na czas dalszy, nie dłuższy niż dziesięć lat, i do rejestru zastawów zostanie złożona zmiana umowy zastawniczej. Sąd dokonuje wykreślenia z urzędu. Jednakże zastaw zwykły – kodeksowy nie wygasa automatyczne po określonej liczbie lat od ustanowienia.

Zaktualizowano 30 września 2025 r.