Przedawnienie roszczeń z zadatku
Pytanie: Po jakim czasie następuje przedawnienie roszczeń z zadatku? Wykonawca nie wywiązał się, znaczy w ogóle nie przystąpił do wykonania prac, odstąpiłem od umowy, ile mam czasu na windykację dwukrotności przelanego mu zadatku?
Odpowiedź: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26.02.2016 r. sygn. akt III CSK 136/15 uznał, że zadatek jest postanowieniem umowy przedwstępnej wobec czego przedawnienie roszczenia z tytułu zadatku jest przedawnieniem roszczenia z tytułu umowy przedwstępnej. Kwestia przedawnienia roszczeń z umowy przedwstępnej zawarta jest w art. 390 § 3 kc (kodeksu cywilnego) który stanowi, że roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta. A zatem roszczenie o zwrot zadatku przedawnia się po roku od odstąpienia od umowy. Dotyczy ten roczny termin zarówno roszczenia o zwrot zadatku, jak i roszczenia o jego zapłatę w podwójnej wysokości w przypadku niewykonania umowy przez drugą stronę.
Warto podkreślić, że termin ten jest znacznie krótszy niż ogólny termin przedawnienia roszczeń cywilnych (zwykle 6 lat, a dla przedsiębiorców 3 lata) co oznacza, że nie należy zwlekać z dochodzeniem zwrotu zadatku – już po roku od wskazanego w umowie terminu zawarcia umowy przyrzeczonej roszczenie może ulec przedawnieniu. Dla porównania, roszczenia o zwrot zaliczki nie podlegają tak krótkiemu terminowi i przedawniają się według zasad ogólnych, czyli po 3 latach (dla przedsiębiorców) lub 6 latach (dla osób fizycznych).
Jeżeli zadatek został zastrzeżony w innej umowie niż przedwstępna, mogą mieć zastosowanie ogólne terminy przedawnienia (co do zasady 6 lat, a dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą – 3 lata).