Przedawnienie przestępstwa narażenia na utratę życia lub zdrowia
Pytanie: Czy narażenie kogoś na utratę życia lub zdrowia przedawnia się? Chodzi o sytuację sprzed 13 lat.
Odpowiedź: Karalność za przestępstwo narażenia człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (art. 160 k.k.) przedawnia, a przy zdarzeniu sprzed 13 lat w typowej sytuacji karalność już ustała.
Art. 160 § 1 k.k. (umyślne narażenie, bez szczególnego obowiązku opieki) jest zagrożony karą pozbawienia wolności do 3 lat, więc jest to występek tzw. pozostały, dla którego termin przedawnienia wynosi 5 lat. Z kolei przestępstwo z art. 160 § 2 k.k. (sprawca jako tzw. gwarant – np. lekarz, opiekun, rodzic) jest zagrożone karą od 3 miesięcy do 5 lat, więc tu termin przedawnienia wynosi 10 lat. natomiast z art. 160 § 3 k.k. (czyn nieumyślny) – kara do roku (grzywna, ograniczenie wolności, pozbawienie wolności do roku), więc również obowiązuje 5‑letni termin przedawnienia.
terminy przedawnienia liczone są od dnia popełnienia czynu (czyli działania / zaniechania, które stworzyło bezpośrednie niebezpieczeństwo). Jeżeli był to czyn tzw. ciągły (np. wielokrotne, dłuższe narażanie), termin biegnie od ostatniego dnia takiego zachowania. Jeśli przed upływem tych 5 lub 10 lat wszczęto postępowanie karne przeciwko konkretnej osobie, termin przedawnienia karalności wydłuża się o kolejne 10 lat. Przykładowo, przy art. 160 § 2 k.k. – 10 lat podstawowego terminu + 10 lat po wszczęciu postępowania = faktycznie nawet 20 lat, zanim nastąpi przedawnienie karalności.
Jeżeli więc w Pana sytuacji od czynu minęło 13 lat i w tym czasie nie wszczęto postępowania karnego przeciwko sprawcy, to przy typach z 5‑letnim terminem (art. 160 § 1 i § 3 k.k.) karalność wygasła już dawno, a przy typie z 10‑letnim terminem (art. 160 § 2 k.k.) karalność również już ustała. Wyjątki nieprzedawniające się dotyczą innych, znacznie cięższych czynów (np. zabójstwo, określone przestępstwa seksualne wobec małoletnich), nie art. 160 k.k.