Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Narzeczona w październiku 2025 zapisała się w poradni na gastroskopię w znieczuleniu ogólnym. Konsultację z anestezjologiem miała 25 marca, w tej samej poradni. Termin zabiegu to 29 kwietnia 2026.
Dopiero po tym jak sama sie zainteresowała, dostała informacje 18 kwietnia, że zabieg nie może zostać przeprowadzony ze względu na nowe rozporządzenie z 31 marca. Posiada zaświadczenie od innych lekarzy, że zabiegi endoskopowe muszą być przeprowadzone w znieczuleniu ogólnym, ze względu na stany lękowe. Tak jest bezpieczniej dla niej jak i dla personelu.
Przychodnia robi problemy z odwołaniem zabiegu, proponują znieczulenie miejscowe które nie wchodzi w grę. Nie chcą też wycofać skierowania, na którym wyraźnie jest napisane, że ma to być znieczulenie ogólnie.
Nie wiemy co robić, jesteśmy w trakcie szukania powodów przewlekłej choroby, a ten zabieg to była ostatnia deska ratunku.
Macie jakieś sugestie?

Odpowiedź: Dnia 31.03.2026 r. Prezes NFZ wydał zarządzenie zmieniające zasady rozliczania świadczeń (m.in. badań endoskopowych), co może ograniczać opłacalność badań w narkozie (znieczuleniu ogólnym) w poradniach, które nie mają pełnego zaplecza anestezjologicznego. Gastroskopia w znieczuleniu ogólnym jest medycznie dopuszczalna i stosowana, szczególnie u osób z silnym lękiem, nasilonym odruchem wymiotnym, brakiem współpracy itd. – takie wskazania opisują liczne kliniki i poradnie. Decyzja o rodzaju znieczulenia należy ostatecznie do anestezjologa, który może odmówić znieczulenia ogólnego, jeśli ocenia ryzyko jako zbyt wysokie, ale to musi być decyzja medyczna, a nie czysto finansowa czy administracyjna. W opisanym przypadku wygląda to jednak na sytuację, w której placówka obawia się nowych zasad rozliczeń i pod tym pretekstem masowo odmawia znieczulenia ogólnego, zamiast indywidualnie kwalifikować pacjenta.

Z racji tego, że badanie macie wyznaczone na 29 kwietnia, kluczowe jest, żeby nie czekać zbyt długo na diagnostykę, ale też nie pozwolić wymusić niekorzystnego rozwiązania. Zwróćcie się do tej placówki medycznej o wskazanie konkretnej podstawy prawnej odmowy wykonania gastroskopii w znieczuleniu ogólnym (nr i § zarządzenia / rozporządzenia z 31.03.2026 r.) oraz o informację, czy jest to decyzja organizacyjno-finansowa placówki, czy medyczna decyzja anestezjologa po badaniu kwalifikacyjnym. Poinformuj, że ze względu na stany lękowe istnieją medyczne wskazania do znieczulenia ogólnego, potwierdzone zaświadczeniami innych lekarzy, i prosisz o informację, czy zostały one wzięte pod uwagę. Niech nie podpisuje zgody na zmianę znieczulenia na miejscowe, jeśli narzeczona wie, że tego nie zniesie. Podpisanie takiej zgody de facto legalizuje zmianę procedury. Może złożyć krótkie oświadczenie do dokumentacji (nawet w dniu badania), że odmawia badania w znieczuleniu miejscowym, ponieważ pozostaje w sprzeczności z zaleceniami lekarzy prowadzących i zagraża bezpieczeństwu (lęk, ryzyko przerwania badania etc.).

Jeśli placówka przetrzymuje skierowanie ze wskazaniem znieczulenia ogólnego, to tym samym utrudnia Wam szybkie zapisanie się na badanie gdzie indziej. Niech więc poprosi o wydanie oryginału skierowania z adnotacją, że placówka nie wykonuje badania w znieczuleniu ogólnym (z powodu organizacyjnego, nie medycznego) lub o wydanie potwierdzonej kopii skierowania oraz pisemnego potwierdzenia odmowy badania w narkozie. Te dokumenty mogą przydać się później przy ewentualnej skardze do Rzecznika Praw Pacjenta/NFZ.

Najważniejsze wszakże jest to, żeby diagnostyka się nie opóźniała, nawet jeśli w tej konkretnej poradni nic już nie załatwicie. Wiele ośrodków (NFZ i prywatnych) wciąż oferuje gastroskopię w znieczuleniu ogólnym lub głębokiej sedacji dożylnej. Często państwowe szpitale/duże centra endoskopowe wykonują gastroskopię w znieczuleniu ogólnym na NFZ przy odpowiednich wskazaniach (lęk, brak współpracy, wcześniejsze traumatyczne badania), prywatne placówki oferują sedację odpłatnie, z bardzo krótkim terminem. Wykorzystajcie zaświadczenia o stanach lękowych – w innym ośrodku od razu wskażcie, że istnieją wskazania do znieczulenia ogólnego i poproście o kwalifikację pod tym kątem. Jeśli istniejącego skierowania nie odzyskacie, to poproście lekarza kierującego (rodzinny / gastroenterolog / inny specjalista) o nowe skierowanie, z wyraźną adnotacją, że chodzi o gastroskopię w znieczuleniu ogólnym / głębokiej sedacji z uwagi na zaburzenia lękowe / brak możliwości wykonania badania w znieczuleniu miejscowym.

Swoja drogą, możecie wnieść skargę do Rzecznika Praw Pacjenta podnosząc, że od października 2025 r. czekacie na gastroskopię, że 25 marca 2026 r. miała miejsce konsultacja anestezjologiczna, nie poinformowano wtedy o żadnych przeciwwskazaniach medycznych, że 18 kwietnia otrzymaliście informację o odmowie badania w znieczuleniu ogólnym z powodu nowego aktu z 31 marca, że istnieją medyczne wskazania (zaświadczenia o stanach lękowych) oraz że placówka odmawia wycofania skierowania / wydania skierowania, utrudniając dostęp do diagnostyki w innym ośrodku. Zaznaczcie, że w Waszej ocenie macie do czynienia z ograniczeniem dostępu do świadczenia zdrowotnego z powodów organizacyjnych, a nie medycznych, co może naruszać prawa pacjenta. Możecie też złożyć skargę do oddziału wojewódzkiego NFZ. W treści można powołać się na to, że nowe zarządzenia nie mogą służyć de facto do ograniczania dostępu do diagnostyki, zwłaszcza w sytuacji, gdy są wskazania medyczne i istnieje skierowanie na konkretny rodzaj świadczenia.