Prekluzja dowodowa przed sądem II instancji
Pytanie: Moje powództwo o zapłatę zostało oddalone w sądzie i instancji. Mam zamiar wnieść apelację. Podstawowy problem polega na tym, że przed sądem I instancji nie powołałem jednego dowodu który, zważywszy na uzasadnienie wyroku, mógłby mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Czy jeżeli powołam ten dowód w apelacji, to zostanie uwzględniony? Mam na myśli prekluzję dowodowa o której poczytałem za późno chyba.
Odpowiedź: Zgodnie z art. 381 kpc (kodeksu postępowania cywilnego) sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później.
Nie znając sprawy ani dowodu który chce Pan powołać, nie jestem w stanie przewidzieć, czy sąd odwoławczy uwzględni ten dowód którego jak rozumiem, nie było potrzeby powoływania w postępowaniu przed sądem I instancji. Chciałoby się stwierdzić, że nic nie stoi na przeszkodzie aby powołać ten dowód, tylko że wniesienie apelacji kosztuje i jeżeli apelacja zostanie oddalona, to wzrośnie Pana strata finansowa. Strona powołująca się na nowe dowody musi wykazać, że nie mogła ich przedstawić / nie było potrzeby powoływania ich wcześniej , co ocenia się obiektywnie, np. brak dostępu do dowodów lub brak informacji o ich istnieniu. Raczej chodzi o dowody których nie można było powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Jak chodzi o brak potrzeby powoływania dowodu, to lepiej z ostrożności procesowej powołać wszystkie dowody, w tym nawet te których powołanie wydaje się niepotrzebne.
Prekluzja dowodowa ma na celu zapewnienie szybkości i koncentracji postępowania, ograniczając możliwość zgłaszania nowych dowodów na etapie apelacji.
Powyżej mowa o prekluzji dowodowej w postępowaniu cywilnym. W postępowaniu karnym natomiast sąd odwoławczy bada kluczowe kwestie np. dotyczące popełnienia przestępstwa na każdym etapie postępowania, nawet jeśli dowody nie zostały powołane wcześniej co oznacza, że prekluzja dowodowa nie ma charakteru bezwzględnego.
Zaktualizowano 09 maja 2025 r.