Prawo wyboru komornika i komornik nie przyjmujący spraw z wyboru
Co do zasady, komornik sądowy wykonuje czynności na obszarze swojego rewiru, czyli w granicach właściwości sądu rejonowego, przy którym działa jego kancelaria. Rewir komorniczy wyznacza więc główny teren, na którym komornik może prowadzić egzekucję i inne czynności. Jednakże art. 10 ust. 1 Ustawy o komornikach sądowych daje wierzycielowi prawo wyboru komornika na obszarze właściwości sądu apelacyjnego, na którym znajduje się siedziba kancelarii komornika właściwego. Prawo wyboru komornika nie obejmuje spraw o egzekucję z nieruchomości*, wydanie nieruchomości, wprowadzenie w posiadanie nieruchomości, opróżnienie pomieszczeń (w tym lokali mieszkalnych) z osób lub rzeczy, oraz spraw, w których przepisy o egzekucji z nieruchomości stosuje się odpowiednio. Wierzyciel korzystający z prawa wyboru komornika spoza rewiru ma obowiązek złożyć wniosek bezpośrednio do wybranego komornika wraz z pisemnym oświadczeniem, że korzysta z prawa wyboru w trybie art. 10 ustawy. Brak takiego oświadczenia może skutkować potraktowaniem sprawy jak skierowanej do komornika niewłaściwego lub odmową przyjęcia sprawy.
Komornik jednak ma obowiązek nie przyjąć sprawy z wyżej określonego wyboru jeżeli spełniony został przynajmniej jeden z poniższych warunków:
– w zakresie prowadzonych przez niego egzekucji zaległość przekracza 6 miesięcy, chyba że łączna liczba wszystkich spraw, jakie wpłynęły do kancelarii w roku poprzednim, nie przekroczyła 1000;
– wpływ wszystkich spraw w danym roku przekroczył 2500, a skuteczność w zakresie prowadzonych przez niego egzekucji w roku poprzednim nie przekroczyła 35%;
– wpływ wszystkich spraw w danym roku przekroczył 5000.
Jak widać z powyższych przesłanek do odmowy przyjęcia sprawy z wyboru, odmowa przyjęcia sprawy z wyboru nie musi oznaczać, że trafiliśmy na nieskutecznego czy leniwego komornika. Warto przy tym zauważyć, że wskazana wyżej 35% skuteczność jest znacznie wyższa od średniej skuteczności wszystkich polskich komorników która od lat oscyluje na poziomie zaledwie 20%.
A jak szybko sprawdzić, czy dany komornik przyjmuje na chwilę obecną sprawy z wyboru? Tak, można zatelefonować ale do wielu komorników można telefonować bezskutecznie godzinami, dniami, bo nikt w kancelarii nie podnosi słuchawki. Otóż da się to sprawdzić szybko i bezpłatnie mając dostęp do internetu. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 9 Ustawy o komornikach sądowych, w przypadku gdy w danym półroczu zaistnieją przesłanki odmowy przyjmowania przez komornika spraw z wyboru, na stronie internetowej sądu niezwłocznie zamieszcza się stosowną wzmiankę o tym fakcie. Wystarczy zatem wejść na stronę internetową sądu rejonowego przy którym komornik działa, do zakładki poświęconej komornikom. Strony internetowe niektórych (albo i wszystkich) sądów są mało przejrzyste i intuicyjne do serfowania, więc sugeruję wpisać w wyszukiwarce Google frazę “sąd rejonowy w (miasto) komornicy”. Zdecydowanie warto najpierw sprawdzić, czy dany komornik może przyjmować sprawy z wyboru zamiast od razu wysyłać wniosek egzekucyjny; wejdź na strony internetowe kilku sądów do zakładki o komornikach to przekonasz się, dlaczego warto.
Należy też zauważyć, że w sytuacji gdy komornik wykonuje czynności poza swoim rewirem, a więc na podstawie wyboru przez wierzyciela, dodatkowe koszty tych działań obciążają wierzyciela, niezależnie od ewentualnego zwolnienia od kosztów sądowych. Komornik owszem, te koszty poniesione przez wierzyciela ściąga następnie od dłużnika, ale niekoniecznie skutecznie.
*Art. 921 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że egzekucja z nieruchomości należy do komornika działającego przy sądzie, w którego okręgu nieruchomość jest położona. Sformułowanie “w którego okręgu” może być cokolwiek mylące i sugerować, że chodzi w związku z tym o sąd okręgowy, ale tak nie jest. Chodzi o sąd rejonowy (na marginesie uważam, że w związku z tym powinno być “w którego rejonie” – wtedy nie byłoby dla nikogo wątpliwości). Oznacza to, że wierzyciel nie ma swobody wyboru dowolnego komornika, jak w sprawach egzekucyjnych dotyczących ruchomości czy rachunków bankowych.
Zaktualizowano 16 grudnia 2025 r.