Pożyczkobiorca nie posiada kopii umowy pożyczki a kwestionuje koszty
Pytanie: Firma pożyczkowa nalicza mi według mnie za wysokie koszty dodatkowe, niestety nie posiadam kopii umowy (zagubiłam albo w ogóle nie otrzymałam). Wezwałam ich pocztą poleconą do przysłania mi kopii umowy pożyczki, nie przysłali. Chciałabym ewentualnie zakwestionować koszty, ale bez umowy nie jestem w stanie rzeczowo tego zrobić. Co w tej sytuacji?
Odpowiedź: Instytucja pożyczkowa, jako kredytodawca kredytu konsumenckiego, ma obowiązek przekazać Ci pełne informacje o kosztach kredytu (oprocentowanie, prowizje, opłaty) w sposób umożliwiający podjęcie decyzji dotyczącej umowy. Z orzecznictwa i materiałów edukacyjnych (m.in. TSUE, UOKiK, KNF) wynika, że konsument może żądać od kredytodawcy egzemplarza umowy o kredyt konsumencki oraz informacji o spłacie, które są potrzebne do dochodzenia swoich praw (np. pozwu, zarzutów wobec pozwu, sankcji kredytu darmowego). Konsument ma prawo też otrzymać projekt umowy kredytowej oraz informacje przed zawarciem umowy; dokumentacja musi obejmować wszystkie koszty związane z kredytem. Ich długotrwałe ignorowanie Twojego żądania kopii może być traktowane jako naruszenie obowiązków informacyjnych wobec konsumenta.
Wyślij ponowne, twarde wezwanie listem poleconym za potwierdzeniem odbioru z terminem (np. 7 dni na wydanie kopii umowy pożyczki, pełnego harmonogramu spłat oraz zestawienia wszystkich naliczonych kosztów (daty, tytuły opłat, kwoty). Wskaż, że dokumenty są Ci potrzebne do oceny prawidłowości naliczonych kosztów i ewentualnej obrony Twoich praw jako konsumenta na gruncie ustawy o kredycie konsumenckim. Zaznacz w wezwaniu, że bez tych dokumentów nie możesz zweryfikować zasadności naliczeń, rozważysz zawiadomienie UOKiK i skargę do rzecznika konsumentów oraz Rzecznika Finansowego, jeśli firma pożyczkowa pozostanie bierna.
Jednakże nawet bez kopii umowy pożyczki możesz żądać od firmy szczegółowego rozliczenia dotychczasowych spłat i wszystkich kosztów (tzw. historia spłat i opłat). Sprawdz, czy suma opłat nie przekracza ustawowych limitów kosztów pozaodsetkowych dla kredytu konsumenckiego. Jeżeli firma wytoczy powództwo o zapłatę, podnieś w odpowiedzi zarzuty: brak umowy, brak jasnego wykazania podstawy i wysokości kosztów, przekroczenie ustawowych limitów, nieuczciwe postanowienia umowne. Brak umowy działa w praktyce bardziej przeciwko wierzycielowi (to on musi udowodnić istnienie i treść zobowiązania), chociaż w sporze dobrze jest mieć jak najwięcej własnych wydruków i korespondencji.