Powierzenie koleżance czasowej opieki nad dzieckiem
Pytanie: Chce wyjechać za granicę na 2 tygodnie a mam niepełnoletnią córkę. Czy mogę na ten czas zostawić ją z pełnoletnią koleżanką, spisując u notariusza dokument upoważniający tą koleżankę do pełnej opieki? Czy jak to wygląda w świetle prawa. Córka dokładnie za rok i trzy miesiące będzie miała 18 lat.
Odpowiedź: Do pełnoletności córka pozostaje pod władzą rodzicielską rodziców, tego nie zmienia żaden akt notarialny. Masz prawo jednak powierzyć na czas wyjazdu faktyczną opiekę nad dzieckiem innej osobie (np. koleżance), która będzie się nim realnie zajmowała, mieszkała z nim i pilnowała codziennych spraw. Rodzice mogą wskazać, kto będzie opiekował się dzieckiem pod ich nieobecność (pracę, wyjazd), a taka osoba jest traktowana jako opiekun faktyczny.
Zwykłe pisemne upoważnienie często wystarcza np. w szkole czy przy drobnych sprawach, ale niektóre instytucje (szpital, urząd) mogą wymagać formalnego, najlepiej notarialnego dokumentu. Notarialne pełnomocnictwo do opieki nad dzieckiem pozwala przekazać osobie trzeciej część Twoich uprawnień, jak reprezentowanie córki przed szkołą, przychodnią, innymi instytucjami, wyrażanie zgody na zwykłe zabiegi medyczne, badania, wizyty u lekarza, załatwianie bieżących spraw życia codziennego (odbiór dokumentów, podpisy w dzienniczku itp.). Nie przenosi on na koleżankę władzy rodzicielskiej; nadal Ty (i ewentualnie ojciec, jeśli ma pełną władzę) odpowiadacie prawnie za dziecko. Nie zastępuje orzeczenia sądu opiekuńczego – gdyby chodziło o dłuższe umieszczenie dziecka pod pieczą innej osoby z urzędu, czyni to wyłącznie sąd. Nawet notarialne upoważnienie nie daje koleżance prawa do podejmowania tzw. istotnych decyzji typu zmiana szkoły, miejsca zamieszkania, wyjazd na stałe za granicę itp. – to nadal decyzje leżące w gestii wyłącznie rodziców.
Udaj się do notariusza, gdzie sporządzony zostanie akt, w którym podasz dane swoje, ojca (jeśli ma władzę rodzicielską), córki i koleżanki, określisz okres obowiązywania pełnomocnictwa (np. dokładne daty Twojego wyjazdu ewentualnie z niewielkim marginesem) i opiszesz zakres umocowania (opieka nad dzieckiem, reprezentowanie przed szkołą, lekarzem, zgoda na badania i zabiegi niezbędne dla zdrowia itp.). Jeśli ojciec także ma pełnię władzy rodzicielskiej i nie jest jej pozbawiony ani ograniczony w tym zakresie, to najbezpieczniej, by również podpisał takie upoważnienie (wspólne oświadczenie obojga rodziców). W przypadku nastolatki, która za niecałe 1,5 roku będzie pełnoletnia, sądy i instytucje patrzą na takie rozwiązanie dość pragmatycznie i ważne jest, żeby miała zapewnioną realną opiekę i jasno wskazaną osobę kontaktową. Wskazane też poinformować szkołę/lekarza o Twoim wyjeździe i przedstawić kopię pełnomocnictwa, żeby koleżanka nie napotkała problemów przy załatwianiu nagłych spraw.