Podjęcie umorzonego postępowania karnego
Pytanie: Jakich argumentów można użyć aby podjąć na nowo zamknięte postępowanie, jeden prokurator chce, nadrzędny żąda nowych dowodów?
Odpowiedź: Można domagać się podjęcia na nowo umorzonego postępowania, powołując się nie tylko na nowe dowody, ale szerzej – na okoliczności wskazujące, że umorzenie było niezasadne, bo przepisy i regulamin prokuratury wprost na to pozwalają.
Art. 327 § 1 k.p.k. stanowi, że umorzone postępowanie przygotowawcze może być w każdym czasie podjęte na nowo postanowieniem prokuratora, jeżeli zachodzi potrzeba dalszego prowadzenia postępowania. Regulamin wewnętrzny prokuratury (par. 113) doprecyzowuje, że postanowienie o podjęciu na nowo wydaje się niezwłocznie po ujawnieniu okoliczności wskazujących na to, że umorzenie było niezasadne i nie wymaga to ujawnienia nowych faktów lub dowodów. Można oprzeć wniosek/zażalenie lub pismo do prokuratora nadrzędnego na tym, że pojawiły się nowe, istotne fakty lub dowody (np. nowy świadek, nagranie, dokument), których wcześniej nie znano; jest to klasyczna przesłanka “nowych dowodów”. Poza tym na tym, że wcześniej zgromadzone dowody zostały błędnie ocenione lub pominięte (np. nieprzesłuchano kluczowych świadków, nie zabezpieczono monitoringu, zignorowano opinię biegłego), co powoduje, że decyzja o umorzeniu była przedwczesna lub rażąco sprzeczna z materiałem dowodowym. Kolejna ewentualna przesłanka to to, że zrealizowano podstawowych celów postępowania przygotowawczego: nie ustalono, czy doszło do czynu, nie podjęto realnych działań w celu wykrycia sprawcy, nie zabezpieczono dowodów (np. brak przeszukań, brak oględzin). I wreszcie także na tym, że po umorzeniu ujawniły się okoliczności wskazujące na to, że wcześniejsze ustalenia były błędne (np. inna osoba przyznała się, wypłynęły nowe materiały z innej sprawy, prokurator niższego szczebla przekroczył kompetencje).
Proszę sporządzić wniosek do tego blokującego prokuratora nadrzędnego, wskazując konkretnie: jakie uchybienia w śledztwie/dochodzeniu miały miejsce, co dokładnie nie zostało zrobione oraz jakie nowe lub wcześniej pominięte okoliczności uzasadniają ponowne prowadzenie sprawy.