Podjęcie pracy przez studiujące dziecko a alimenty
Pytanie: Jestem na trzecim roku studiów zaocznych. Podjęłam niedawno pracę na pełen etat, aby dorobić i samodzielnie pokrywać część kosztów życia, ze względu na niskie alimenty, jak na moje usprawiedliwione potrzeby (w tym stancja, bo z mojej rodzinnej wsi na uczelnie jest zbyt daleko). Czy w tej sytuacji nadal przysługują mi alimenty od ojca.
Odpowiedź: Podjęcie pracy na pełen etat i nauki w trybie zaocznym może być dla ojca mocnym argumentem do żądania zniesienia lub obniżenia alimentów. Decydujące jest to, czy z wynagrodzenia realnie jesteś w stanie samodzielnie pokryć usprawiedliwione koszty utrzymania i studiów (w tym stancję), czy nadal pozostajesz w niedostatku. Art. 133 § 1 k.r.o. stanowi, że rodzice są obowiązani do alimentów wobec dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie; pełnoletniość sama w sobie nie kończy obowiązku. Obowiązek wobec pełnoletniego dziecka trwa tak długo, jak faktycznie nie może się ono samodzielnie utrzymać (np. z powodu nauki), chyba że wymagałoby to od rodzica nadmiernego uszczerbku.
Orzecznictwo i doktryna są zgodne co do tego, że wybór studiów zaocznych oraz podjęcie pracy nie oznaczają bezwzględnie uchylenia obowiązku alimentacyjnego. Sąd bada konkretną sytuację: wysokość zarobków, koszty utrzymania (mieszkanie, dojazdy, wyżywienie, materiały, czesne), tryb studiów oraz Twoją rzeczywistą możliwość samodzielnego utrzymania się. Jeżeli jednak praca na pełen etat daje Ci stabilny dochód pozwalający realnie pokryć koszty życia i nauki bez skrajnych wyrzeczeń, to sąd może uznać, że osiągnęłaś samodzielność i uchylić alimenty. Jeśli jednak mimo pracy nadal nie jesteś w stanie samodzielnie pokryć usprawiedliwionych potrzeb (np. wysoki koszt stancji, czesne, dojazdy), obowiązek alimentacyjny może zostać utrzymany albo tylko obniżony. Ojciec nie sam decyduje, że alimenty się kończą; musi złożyć do sądu pozew o uchylenie albo obniżenie alimentów, powołując się m.in. na Twoją pracę na pełen etat i zwiększoną zdolność do samodzielnego utrzymania. Jeśli ojciec złoży pozew o uchylenie/obniżenie alimentów, to w odpowiedzi na pozew wskaż, że podjęcie pracy było konieczne ze względu na niskie alimenty, opisz realną różnicę między dochodem a kosztami i podkreśl, że praca nie zapewnia Ci pełnej samodzielności finansowej.