Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Pracowałam w firmie 10 mscy na umowie o pracę na pełnym etacie. Nie wykorzystalam urlopu i dostałam ekwiwalent. Problem jest w tym że od kwoty netto pracodawca odjął 300zl twierdząc że pobrał to na pit roczny i ze dostanę to w przyszłym roku. Miałam dostać około 2900 netto a dostałam 2600. I moje pytanie czy od kwoty netto można robić takie potrącenia?

Odpowiedź: Krótko: ekwiwalent za urlop jest normalnie opodatkowany, więc pracodawca musi pobrać zaliczkę na PIT, ale nie ma czegoś takiego jak “dodatkowe 300 zł na PIT roczny, które oddadzą w przyszłym roku”. To wygląda raczej na źle wytłumaczoną (albo błędnie naliczoną) zaliczkę, a nie prawidłowe potrącenie od kwoty netto.

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop jest traktowany jak zwykłe wynagrodzenie z umowy o pracę, więc podlega składkom ZUS i zaliczce na podatek dochodowy. Pracodawca jako płatnik ma obowiązek przy wypłacie wynagrodzenia/ekwiwalentu pobrać z kwoty brutto: składki ZUS, zaliczkę na PIT, ewentualnie PPK, a dopiero reszta do wypłaty pracownikowi. Przy naliczaniu zaliczki na PIT uwzględnia się m.in. koszty uzyskania przychodu i kwotę zmniejszającą podatek (300 zł miesięcznie maksymalnie), jeśli złożyłaś PIT‑2. To wszystko odbywa się z poziomu kwoty brutto – pracodawca nie powinien najpierw wyliczyć 2900 netto, a potem od kwoty netto odjąć 300 zł na PIT roczny.

Kodeks pracy jednoznacznie ogranicza potrącenia z wynagrodzenia; bez Twojej zgody pracodawca może potrącać tylko składki ZUS, zaliczki na podatek dochodowy, PPK oraz określone należności (alimenty, egzekucje, zaliczki pieniężne, kary pieniężne z Kodeksu pracy). Inne należności (na rzecz pracodawcy albo na przyszłe rozliczenie) można potrącać tylko za Twoją pisemną zgodą. Pobranie dodatkowych 300 zł na PIT roczny nie jest kategorią, która wynika z przepisów – roczne rozliczenie podatku odbywa się przez PIT‑11 i Twój PIT roczny, a nie przez jakieś specjalne, dodatkowe potrącenie z jednej wypłaty. Jeżeli więc na pasku widnieje najpierw prawidłowo naliczone wynagrodzenie netto, a potem osobna pozycja jako potrącenie 300 zł na PIT roczny, a nie podpisywałaś zgody, to nie wygląda to na zgodne z przepisami potrącenie.

Poproś o szczegółowy pasek wypłaty (lista: kwota brutto ekwiwalentu, składki ZUS, zaliczka PIT, PPK, inne potrącenia). Sprawdź, czy te 300 zł jest ujęte jako element zaliczki na podatek (wtedy suma podatku po prostu wyszła wyższa – może przez brak PIT‑2), czy oddzielne potrącenie opisane jako zaliczka na PIT roczny/korekta podatku itp. Jeśli to osobne potrącenie bez Twojej zgody i nie wynika z żadnej ustawowej podstawy (np. egzekucja, kara), napisz do kadr/księgowości pismo o wyjaśnienie podstawy prawnej i zwrot tej kwoty. W razie braku reakcji zwróć się do Państwowej Inspekcji Pracy lub doradcy podatkowego/radcy prawnego z paskiem wypłaty – to bardzo ułatwi ocenę, czy doszło do naruszenia.