Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Mam problem z sąsiadem. Mieszkam na wiosce. Na ulicy wewnętrznej bawi się mój syn i często gra w piłkę albo samoloty puszcza. I już była taka sytuacja, że jego zabawki trafiały nie chcący na posiadłość sąsiada. Grzecznie prosiłam by podał sąsiad, a on wyrzuca je. Proceder będzie się powtarzał, bo dziecko bawi się z innymi na tej ulicy jak to na wiosce. I moje pytanie. Faktycznie sąsiad ma pełne prawo wyrzucać zabawki wiedząc do kogo należą tylko dlatego, że są na jego posesji?

Odpowiedź: W świetle prawa własność oczywiście jest chroniona, ale jej wykonywanie jest ograniczone m.in. zasadami współżycia społecznego i prawem sąsiedzkim. Właściciel może żądać, aby inni nie wchodzili na jego teren i nie korzystali z działki (art. 140, 222 k.c. – ochrona własności), ale nie może dowolnie rozporządzać cudzymi rzeczami, które tam trafiły przypadkowo. Jednocześnie relacje sąsiedzkie podlegają ocenie przez pryzmat tego, czy zachowania są ponad przeciętną miarę uciążliwe (art. 144 k.c. – immisje). Hałas dzieci czy sporadycznie wpadająca piłka w zabudowie jednorodzinnej na wsi jest generalnie uznawana za typowe zjawisko życia codziennego, a nie za nadużycie prawa.

Jeśli dziecko nie zostawia zabawek na jego terenie celowo, tylko one tam wpadają przypadkiem (piłka, samolot), to sąsiad nie nabywa do nich żadnego prawa, nadal są Waszą własnością. Ma prawo nie wpuszczać dzieci na posesję, użyć dzwonka, zapukać, poprosić rodzica, by odebrał rzecz z ogrodzenia (np. przerzucić piłkę, oddać przez płot). Odruchowe wyrzucanie czy niszczenie cudzej rzeczy, wiedząc czyja jest, może być traktowane jako bezprawne naruszenie cudzej własności, a w skrajnych wypadkach nawet jako wykroczenie lub przestępstwo (zniszczenie mienia, przywłaszczenie – zależnie od sytuacji, wartości i zamiaru).

Gdyby ktoś rzeczywiście porzucił swoje rzeczy na czyjejś posesji (np. składowanie śmieci, zostawienie starych mebli), właściciel może wzywać do ich usunięcia i w razie braku reakcji sam je usunąć, a nawet żądać zwrotu kosztów. Ty jednak opisujesz klasyczną sytuację niezamierzonego wpadnięcia piłki czy też innych zabawek, a nie porzucenie rzeczy. Gdyby w ogóle doszło do sądowego sporu, to sąd brałby pod uwagę, czy zabawki trafiają na działkę sporadycznie czy kilkadziesiąt razy dziennie, czy sąsiad próbował rozwiązać sprawę po ludzku (rozmowa, prośba, wyznaczenie miejsca zabawy) oraz czy Ty starałaś się minimalizować problem (np. ustalenie z dzieckiem, by grało kilka metrów dalej od ogrodzenia).

Proszę powiedzieć sąsiadowi np. “Jeśli piłka czy samolot wpadnie, proszę je po prostu przerzucić z powrotem. Dziecko nie robi tego złośliwie, pilnuję, by nie wchodziło na Pana teren.”. Dobrze jest zaproponować coś w zamian, np. że postarasz się żeby dziecko bawiło się dalej od Pana ogrodzenia. Jeśli sąsiad demonstracyjnie niszczy lub wyrzuca zabawki, możesz zgłosić sprawę na policję jako zniszczenie mienia/wykroczenie (wartość zabawek, powtarzalność, złośliwość).