Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Mam umowę z pełnomocnikiem ze kwota za wynagrodzenie bedzie zależała od wysokości kwoty wygranej ale nie mniej niz minimalne wynagrodzenie zgodnie z rozporzadzeniem za całość co jest także zawarte w treści tej wiadomości.
Czy teraz pełnomocnik ma prawo dodatkowo zadać ode mnie nowych kosztow w postaci dojazdu na rozprawie i kosztow wysyłki korespondencji do sądu i strony pozwanej?
Bo według mnie wszystko mamy spisane i nie ma tu mowy o żadnym aneksie, podniesieniu kwoty itd a pełnomocnik tlumaczy to tym ze myslal ze sprawa bedzie trwała rok a trwa juz ok 3 lat.
Prosze o pomoc, odpowedz i wskazanie ew konkretnej podstawy prawnej dot. wynagrodzenia pelnomocnika.

Odpowiedź: Jeżeli w umowie z pełnomocnikiem macie jasno określone wynagrodzenie (procent od wygranej, ale nie mniej niż stawka minimalna z rozporządzenia, za całość sprawy), to nie może on jednostronnie dokładać nowych pozycji, których umowa nie przewiduje, tylko dlatego, że sprawa trwa dłużej, niż się spodziewał.

Z opisu wynika, że uzależniliście wynagrodzenie od wyniku sprawy (success fee) z gwarancją minimum zgodnie z rozporządzeniem, czyli stawek minimalnych z rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie lub radców prawnych. Zapis brzmi, że jest to wynagrodzenie za całość sprawy – postępowania, bez rozbijania na osobne elementy typu pisma, rozprawy, dojazdy, korespondencja. Jeżeli umowa nie przewiduje zwrotu dodatkowych wydatków pełnomocnika (przejazdy, wysyłki, kserokopie itd.), to w waszym przypadku oznacza to, że wszystko jest wkalkulowane w to wynagrodzenie, chyba że strony wyraźnie zastrzegły inaczej (np. plus zwrot udokumentowanych wydatków).

W prawie procesowym koszty przejazdu pełnomocnika do sądu oraz inne niezbędne wydatki (np. korespondencja, opłaty pocztowe) są traktowane jako wydatki strony / pełnomocnika, które mogą być dochodzone jako część kosztów procesu od przeciwnika, o ile były niezbędne do celowego dochodzenia praw i obrony. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że oprócz wynagrodzenia według stawek z rozporządzeń, strona może dochodzić zwrotu kosztów przejazdu pełnomocnika, jeśli były one konieczne i zwrot tych wydatków następuje zasadniczo od strony przeciwnej (przegrywającej), a nie dodatkowo od własnego mocodawcy, chyba że umowa stanowi inaczej. To istotne rozróżnienie: czym innym jest rozliczenie kosztów procesu (między stronami w wyroku), a czym innym umówione wynagrodzenie plus wydatki między Panem a pełnomocnikiem.

Pełnomocnik nie może jednostronnie zmienić umowy ani podwyższyć wynagrodzenia z powodu dłuższego czasu trwania sprawy, chyba że w umowie macie zastrzeżony mechanizm zmiany (np. stawka godzinowa po przekroczeniu określonej liczby rozpraw, klauzula o ponadprzeciętnym nakładzie pracy itp.). Jeśli macie zapis w rodzaju “za całe postępowanie”, bez osobnego rozliczania przejazdów i korespondencji, to żądanie ich zwrotu ponad umówione wynagrodzenie jest nieuzasadnione umownie. Argument, że profesjonalny pełnomocnik myślał, że sprawa potrwa rok, a trwa trzy lata, nie jest jako taki uzasadniona prawnie podstawą do zmiany warunków – pełnomocnik jako profesjonalista powinien brać pod uwagę, że proces może długo trwać, chyba że strony z góry inaczej to uregulowały (np. umowa na dany etap postępowania). Wyjątkiem byłaby sytuacja, gdy w umowie macie wyraźnie zapisane, że: wynagrodzenie to jedno, a zwrot wszystkich udokumentowanych wydatków pełnomocnika, to drugie. Wtedy mógłby on żądać od Pana zwrotu faktycznie poniesionych i niezbędnych wydatków (bilety, paliwo według stawek, poczta), ale nadal w granicach umowy i przy należytym udokumentowaniu.

Podstawy prawne, na które może Pan się powołać kwestionując opisane żądania pełnomocnika, to Kodeks cywilny – zasada, że umowę należy wykonywać zgodnie z jej treścią i w sposób odpowiadający jej celowi i zasadom współżycia społecznego (art. 56, 65, 353¹, 354 k.c.), czyli nie można jej jednostronnie rozszerzać o nowe elementy wynagrodzenia, jeśli nie zostały uzgodnione w umowie. Prócz tego, Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie / radców prawnych – określają minimalne stawki wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w zależności od wartości przedmiotu sporu.