Oświadczenie o braku wymagalnych zobowiązań finansowych
Pytanie: Chcę zająć się inwestowaniem w udzielanie prywatnych pożyczek pod weksel tak osobom nieprowadzącym firmy jak też prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą. Ponieważ weksel ułatwia dochodzenie roszczenia w sądzie ale nie zabezpiecza odzyskania pożyczki więc będę starał się udzielać tych pożyczek pod zastaw oraz pod hipotekę szczególnie przy wyższych kwotach pożyczki. Liczę się jednak z tym, że jeśli popyt na takie pożyczki nie będzie wystarczająco duży a mam spory kapitał do zainwestowania w ten sposób, to będę udzielał pożyczek także pod sam weksel wcześniej sprawdzając wypłacalność pożyczkobiorcy wszelkimi dostępnymi sposobami. Chciałbym jednak dodatkowo zabezpieczyć sobie możliwość egzekwowania w postępowaniu karnym, gdy okaże się że zostałem oszukany. Czy mając powyższe na względzie warto przed udzieleniem pożyczki uzyskać od pożyczkobiorcy oświadczenie o nieposiadaniu przeterminowanych, wymagalnych zobowiązań finansowych? Chodzi tak o kredyty bankowe jak i o inne zobowiązania jak niezapłacone faktury albo przykładowo zobowiązania wobec ZUS i podatkowe. Jeżeli okaże się że mnie okłamał i jest zadłużony przez co nie będę mógł odzyskać pieniędzy w postępowaniu egzekucyjnym do czy będzie można skazać go za oszustwo?
Odpowiedź: Tak, takie oświadczenie może być bardzo przydatne. Jeżeli pożyczkobiorca kłamliwie oświadczy, że nie posiada innych zobowiązań, to tym samym wprowadzi Pana w błąd w celu uzyskania (wyłudzenia) pożyczki i naszym zdaniem istnieje w związku z tym większe prawdopodobieństwo, że zostanie mu przedstawiony zarzut oszustwa. Pomysł Pana jest moim zdaniem dobry i godny rozpropagowania, aby także inni pożyczkodawcy żądali takiego rodzaju oświadczenia od pożyczkobiorcy przed udzieleniem mu pożyczki. Aby bowiem móc komuś udowodnić oszustwo (w tym przypadku wyłudzenie pożyczki), trzeba udowodnić że działał ze z góry powziętym zamiarem nieuregulowania zapłaty. Nie jest zaś wyłudzeniem sam fakt, że ktoś nie zwrócił pożyczki jeżeli w momencie zaciągania takiego czy każdego innego rodzaju zobowiązania finansowego, nic nie wskazywało na to, że dłużnik nie będzie w stanie oddać długu gdy nadejdzie termin zapłaty.
I jeszcze przykład z życia wzięty:
Pytanie: Nie jestem w stanie oddać pożyczki której udzielił mi znajomy. On dowiedział się, że biorąc tą pożyczkę od niego miałam komornika a w oświadczeniu w umowie pożyczki podpisałam że nie mam żadnych innych długów i jest tam pouczenie o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Teraz pożyczkodawca straszy mnie, że jak nie oddam mu pieniędzy do końca lipca, to on zawiadomi policję i prokuraturę o fałszywym zeznaniu i o wyłudzeniu pożyczki i zostanę skazana na karę więzienia. Chciałabym się dowiedzieć od Państwa czy naprawdę mi coś grozi?
Odpowiedź: Warunkiem odpowiedzialności za przestępstwo składania fałszywych zeznań / oświadczeń (Art. 233. § 1) – zastosowanie tego przepisu jest istnienie okoliczności wskazanej w § 6 tego artykułu: Przepisy § 1-3 oraz 5 stosują się odpowiednio do osoby, która składa fałszywe oświadczenie, jeżeli przepis ustawy przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Jak chodzi o pożyczkę od osoby prywatnej, to ww. paragraf nie ma zastosowania wobec czego odpowiedzialność karna za złożenie fałszywego oświadczenia nie grozi Pani. Nie zmienia to jednak faktu, że wprowadziła Pani w błąd pożyczkodawcę. Gdyby wiedział, że ma Pani komornika to zapewne nie udzieliłby Pani pożyczki zapewne słusznie przypuszczając, że może mieć Pani problem z jej zwrotem skoro komornik musi od Pani ściągać inny, wcześniej zaciągnięty dług. Nie oznacza to jednak bezwzględnie, że prokurator ochoczo przedstawi Pani zarzut wyłudzenia ale jest to prawdopodobne.
Zaktualizowano 04 sierpnia 2025 r.