Osobiste doręczenie wypowiedzenia na zwolnieniu lekarskim
Pytanie: Przebywam na zwolnieniu kategorii F. Zwolnienie chodzące. Czy mogę złożyć wypowiedzenie osobiście w kadrach? Wiem że nie powinienem pojawiać się w tym okresie w pracy ale czy dotyczy to też założenia wypowiedzenia? Wiem, że mogę wysłać zwolnienie pocztą ale boję się że nie dojdzie na czas lub się zagubi.
Odpowiedź: Pracownik na zwolnieniu lekarskim L4 może w każdym momencie złożyć wypowiedzenie umowy o pracę, przepisy w żaden sposób tego nie ograniczają. Wypowiedzenie musi mieć formę pisemną i być doręczone pracodawcy w sposób, który umożliwia zapoznanie się z treścią (osobiście, pocztą, kurierem, mailem z odpowiednim podpisem). Źródła wskazują, że wypowiedzenie można wręczyć osobiście, także gdy pracownik jest na L4; to dla Ciebie najpewniejsza forma co do daty doręczenia.
Ryzyko dotyczy tylko tego, by ZUS/pracodawca nie uznali, że faktycznie wykonujesz pracę lub nadużywasz zwolnienia (np. długi pobyt, załatwianie spraw służbowych, rozmowy służbowe itp.). Wejdź więc do zakładu pracy tylko po to, żeby oddać dwa egzemplarze wypowiedzenia (na swoim poproś o pieczątkę daty wpływu/podpis osoby z kadr) i od razu wyjdź. Jeżeli jednak nie chcesz iść do zakładu, możesz wysłać listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, jednakże dla rozpoczęcia biegu wypowiedzenia liczy się data odebrania pisma przez pracodawcę, nie nadania.
Wizyta w kadrach podczas zwolnienia z adnotacja “chory może chodzić” (kod 2, także przy F) może zwiększyć ryzyko kontroli i, w skrajnych przypadkach, utraty świadczeń, ale nie jest automatycznie zakazana, o ile nie wygląda jak wykonywanie pracy i nie jest sprzeczna z celem leczenia. ZUS ma prawo skontrolować każde L4, w tym psychiatryczne (kod F), pod kątem tego, czy nie wykonujesz pracy zarobkowej i czy zwolnienie jest wykorzystywane zgodnie z celem. Art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej stanowi, że utrata prawa do zasiłku następuje, gdy ubezpieczony wykonuje pracę zarobkową albo korzysta ze zwolnienia w sposób sprzeczny z jego celem; wtedy traci zasiłek za cały okres danego zwolnienia. ZUS i pracodawca mogą kontrolować również w miejscu pracy, jeżeli mają informacje, że ktoś może nadużywać zwolnienia.
Cyfra 2 na zwolnieniu lekarskim oznacza “chory może chodzić”, tzn. może wychodzić, załatwiać podstawowe sprawy, a przy zaburzeniach psychicznych często wręcz zaleca się aktywizację. Kod F dotyczy przyczyny (zaburzenia psychiczne), a nie sam w sobie zasad poruszania się; dla ZUS decydujące jest, czy Twoje zachowanie jest spójne z leczeniem (np. wizyty u lekarza, terapie, spokojne aktywności). Orzecznictwo i praktyka ZUS wskazują, że utrata zasiłku następuje, gdy w czasie L4 faktycznie wykonujesz pracę (obowiązki służbowe, zarobkową działalność) albo podejmujesz aktywności wyraźnie kolidujące z leczeniem. Jednorazowe, krótkie pojawienie się w kadrach w charakterze osoby chorej (np. złożyć dokument, odebrać pismo), bez wykonywania typowych obowiązków i bez zwykłego świadczenia pracy, nie jest tym samym, co praca zarobkowa. Problem zaczyna się, gdy jesteś długo w firmie, rozmawiasz z przełożonymi o bieżącej pracy, faktycznie wykonujesz zadania, bierzesz udział w zebraniach, obsługujesz klientów; wtedy ZUS lub pracodawca mogą potraktować to jak pracę.
Pracodawca, widząc Cię w zakładzie w wizualnie dobrym stanie, może zlecić kontrolę wykorzystywania zwolnienia, zgłosić sprawę do ZUS lub do lekarza orzecznika, szczególnie jeśli ma wrażenie, że L4 jest nadużywane. ZUS może wykorzystać informację o Twojej wizycie jako przesłankę do kontroli domowej, wezwania na komisję oraz weryfikacji dokumentacji (zwłaszcza przy L4 od psychiatry, gdzie rośnie liczba kontroli). Jeżeli w protokole z kontroli lub w zeznaniach pracodawca wskaże, że wykonywałeś pracę lub zachowywałeś się jak osoba zdrowa, może to zostać ocenione jako korzystanie ze zwolnienia niezgodnie z celem i skutkować cofnięciem zasiłku za cały okres danego L4. Ogranicz więc wizytę w kadrach do minimum – krótko, tylko w sprawach formalnych (np. odbiór dokumentu, podpis, przekazanie zaświadczenia), bez wchodzenia w bieżące obowiązki służbowe. Przy L4 psychiatrycznym wskazane jest, by w razie potrzeby móc wytłumaczyć, że wyjście miało charakter wyjątkowy i niezwiązany ze świadczeniem pracy i nie pogarszało stanu zdrowia (czasem stanowi wręcz element aktywizacji).