Opieka nad dzieckiem przez nietrzeźwego rodzica
Pytanie: Co grozi ojcu który pod wpływem alkoholu pilnował roczne dziecko? Matka w tym czasie była w pracy.
Odpowiedź: Jeżeli przez to, że ojciec był pijany i realnie naraził roczne dziecko na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (np. dziecko mogło spaść, oparzyć się, wyjść z domu, a on był niezdolny do reakcji), wówczas wchodzi w grę art. 160 kodeksu karnego – narażenie na niebezpieczeństwo. Dla osoby mającej obowiązek opieki (rodzica) zagrożenie karą wynosi od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Przy mniejszym stopniu zagrożenia albo nieumyślności sąd może zastosować łagodniejsze kary (grzywna, ograniczenie wolności), ale to już zależy od okoliczności sprawy. Z kolei jeżeli nie doszło do przestępstwa, ale ojciec, będąc pod wpływem, dopuścił do tego, że roczne dziecko (małoletni do lat 7) przebywało w okolicznościach niebezpiecznych dla zdrowia, można to kwalifikować jako wykroczenie z art. 106 kodeksu wykroczeń. Za to grozi kara grzywny albo nagany, w skrajnych przypadkach także areszt (stosowany raczej wyjątkowo).
Niezależnie od wspomnianych konsekwencji karnych, sąd rodzinny może wszcząć postępowanie opiekuńcze, jeżeli uzna, że dobro dziecka jest zagrożone przez nadużywanie alkoholu podczas opieki. Na podstawie art. 109 k.r.o., sąd może zobowiązać rodziców do współpracy z kuratorem, nałożyć nadzór kuratora, skierować do terapii, a w skrajnych sytuacjach ograniczyć lub nawet pozbawić władzy rodzicielskiej i umieścić dziecko w pieczy zastępczej. Sąd bierze tu pod uwagę stan trzeźwości, to, czy ojciec był kompletnie niezdolny do opieki, czy może “tylko” po np. 3 piwach i zachowujący podstawową kontrolę. Stan nietrzeźwości to zwykle powyżej 0,5 promila we krwi lub 0,25 mg/l w wydychanym powietrzu; taki stan istotnie ogranicza zdolność do sprawowania właściwej opieki. Sąd bierze też pod uwagę to, czy doszło do realnego zagrożenia (np. dziecko biegało bez nadzoru po balkonie, ulicy, kuchni z gorącą wodą) czy jedynie potencjalnie mogło dojść. I wreszcie, czy sytuacja była incydentalna, czy jest to powtarzający się schemat związany z nadużywaniem alkoholu.
Sporadyczne wypicie niewielkiej ilości alkoholu przy dziecku, bez realnego zagrożenia, zasadniczo nie wypełnia automatycznie znamion przestępstwa, ale może być ocenione jako zaniedbanie przy powtarzalności.