Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: W lipcu zmarł mój syn, nawiązałam kontakt z pko gdzie miał OFE. Powiedzieli mi, że nie jestem uprawniona do wypłacenia składek. Nie chcą mi wskazać osoby, która rzekomo jest uprawniona (zasłaniają się RODO). Po wielu prośbach udało mi się uzyskać tylko informacje, że uprawniona nie jest żadna osoba z najbliższej rodziny, a pismo mają wysłać na adres, pod którym nie mieszkamy już od 15 lat. Czy mam jakieś szanse na odzyskanie tych pieniędzy?

Odpowiedź: Zgodnie z ustawą środki z OFE po śmierci członka funduszu mogą trafić do małżonka (część w ramach wspólności majątkowej), do osób wskazanych w dyspozycji w OFE, do spadkobierców (ustawowych lub z testamentu), jeśli brak małżonka ani osób wskazanych. Jeżeli PKO twierdzi, że uprawniona nie jest żadna osoba z najbliższej rodziny, to prawdopodobne są dwa scenariusze: syn wpisał jakąś inną osobę jako uposażoną albo środki traktują jako część spadku i czekają na dokument z postępowania spadkowego (postanowienie sądu lub akt poświadczenia dziedziczenia).

Fundusz ma obowiązek chronić dane osobowe osoby uprawnionej, więc nie mogą Pani podać jej imienia i nazwiska bez podstawy prawnej (RODO). Mają natomiast obowiązek poinformować Panią, na jakiej podstawie odmawiają wypłaty (np. wskazana osoba uprawniona, brak statusu spadkobiercy itp.), jak również przyjąć i rozpatrzyć Pani wniosek jako spadkobiercy, jeśli przedstawi Pani dokumenty spadkowe. To, że korespondencję chcą wysłać na stary adres, wynika z tego, że mają takie dane w systemie – adresu osoby zmarłej nie zmieni już nikt, ale to nie blokuje Pani drogi jako spadkobiercy.

Jeżeli po synu zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe, to proszę upewnić się, że posiada Pani postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia od notariusza. Jeżeli nie było, to proszę rozważyć jak najszybsze wszczęcie takiego postępowania (u notariusza lub w sądzie), bo OFE wypłaca środki spadkobiercom właśnie na podstawie tych dokumentów. następnie, złożyć wniosek do PKO OFE jako spadkobierca. Na stronie PKO BP Bankowego OFE, o ile pamiętam, jest opisana procedura wypłaty środków po zmarłym członku oraz dane korespondencyjne. Do wniosku dołącza się odpis aktu zgonu, dokumenty spadkowe (postanowienie sądu / akt poświadczenia dziedziczenia), dokument tożsamości itp. W piśmie proszę powołać się na to, że występuje Pani jako spadkobierca po zmarłym i żąda Pani wypłaty przypadającej Pani części środków albo decyzji odmownej z podstawą prawną. W przypadku niejasnej odmowy, można złożyć do PKO OFE reklamację z żądaniem wskazania podstawy prawnej odmowy wypłaty Pani środków jako spadkobiercy, potwierdzenia, czy środki są objęte masą spadkową po synu, oraz informacji, jakie dokładnie dokumenty musi Pani złożyć.

Jeżeli PKO nadal będzie odmawiać wypłaty mimo przedstawionych dokumentów spadkowych, może Pani podjąć dalsze kroki prawne:
– reklamacja do organu nadzoru nad funduszami emerytalnymi (Komisja Nadzoru Finansowego),
– skarga do Prezesa UODO (w zakresie powoływania się na RODO, jeśli nadużywają przepisów, by uniknąć udzielenia informacji, które wynikają z Pani statusu spadkobiercy),
– powództwo cywilne o wypłatę należnych środków jako spadkobiercy.

Jeżeli jest Pani wymieniona w postanowieniu o nabyciu spadku po synu, to pieniądze z OFE, o ile syn nie wskazał innej osoby uposażonej, powinny należeć się Pani (ewentualnie wraz z innymi spadkobiercami).