Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Na czym polega ‘chargeback’ w przypadku płatności kartą kredytową? Konkretnie, czy to prawda, że jeżeli zapłacę kartą np. za bilet na koncert i koncert nie odbędzie się z winy organizatora, to mogę wycofać płatność dokonaną kartą kredytową?

Odpowiedź: W wielu przypadkach możesz odzyskać pieniądze za bilet opłacony kartą, jeśli koncert został odwołany z winy organizatora, ale odbywa się to przez procedurę reklamacji/chargeback w banku, a nie poprzez jednostronne cofnięcie płatności od ręki. Chargeback (obciążenie zwrotne) to procedura zwrotu środków za transakcję kartą, inicjowana przez posiadacza karty w banku, gdy towar/usługa nie została dostarczona, jest niezgodna z opisem, wystąpił błąd techniczny albo oszustwo. Mechanizm dotyczy transakcji kartami Visa/Mastercard (kredytowymi, debetowymi, przedpłaconymi), zarówno w internecie, jak i w terminalu.

Jeśli zapłaciłeś kartą za bilet na koncert, który się nie odbył, możesz żądać w banku uruchomienia chargeback jako za niewykonaną usługę. UOKiK już wskazywał chargeback jako możliwe rozwiązanie w razie odwołanych imprez, gdy konsument zapłacił kartą, a usługa nie została zrealizowana. Zasadniczo najpierw składasz reklamację u organizatora/sprzedawcy biletu (np. żądanie zwrotu), zachowując korespondencję i dowody (potwierdzenie zapłaty kartą, bilet, informację o odwołaniu koncertu). Jeśli reklamacja nie przyniesie efektu (brak odpowiedzi, odmowa zwrotu, przewlekłość), wtedy zgłaszasz reklamację transakcji w swoim banku z wnioskiem o chargeback, załączając dokumenty potwierdzające niewykonaną usługę.

Chargeback nie jest jakimś prawem wynikającym z ustawy, tylko mechanizmem organizacji płatniczych (Visa/Mastercard), ale banki w Polsce normalnie z niego korzystają i opisują go w swoich regulaminach. Obowiązują terminy na zgłoszenie (zwykle liczona jest określona liczba dni od daty zdarzenia lub planowanej usługi), rodzaj dowodów i kody powodów (dla odwołanej usługi – cancelled merchandise/services itp.), dlatego zawsze trzeba sprawdzić szczegółowe warunki swojego banku. Najczęściej masz około 120 dni kalendarzowych na zgłoszenie reklamacji (chargeback) po płatności kartą kredytową, licząc od daty rozliczenia transakcji albo planowanej/realnej daty dostarczenia towaru lub usługi. Przy niektórych rodzajach transakcji (np. usługi w przyszłości) okna techniczne dla banków mogą sięgać nawet 540 dni, ale dla klienta po ok. 120 dniach wyegzekwowanie chargebacku jest już znacznie trudniejsze. Szczegółowy termin zależy od powodu reklamacji i kodu chargeback w systemie organizacji płatniczej, stąd widełki 45–540 dni w przepisach schematów.

Jak zaznaczyłem we stępie, nie możesz sam we własnym zakresie cofnąć płatności, jak np. w przypadku przelewu jeszcze nie zrealizowanego, ale możesz zainicjować spór w banku w ramach chargeback, jeśli koncert nie odbył się z winy organizatora i nie dostałeś należnego zwrotu. Płatność kartą rzeczywiście daje Ci dodatkową ochronę i szansę odzyskania pieniędzy za taki bilet, o ile działasz w terminie i dostarczysz bankowi sensowne dowody.