Odwołany koncert a zwrot kosztów biletu, przejazdu i noclegu
Pytanie: Dziś się dowiedziałem, że jutrzejszy koncert w Krakowie został odwołany z powodu choroby artysty. Miałem już kupiony nocleg i przejazd, których nie mogę zwrócić. Z uwagi na odwołanie koncertu wyjazd do Krakowa stracił sens. Czy mogę się domagać od organizatora zwrotu kosztów, czy też jest to sytuacja losowa, za którą nikt nie odpowiada?
Odpowiedź: Organizator odpowiada kontraktowo za niewykonanie umowy, czyli za to, że koncert się nie odbył. Taka odpowiedzialność rodzi obowiązek naprawienia szkody (w tym kosztów dojazdu i noclegu), jeśli są normalnym następstwem niewykonania. Szkodą w rozumieniu prawa mogą być właśnie poniesione koszty transportu i zakwaterowania wykupione wyłącznie w związku z koncertem. Niedopuszczalne są z góry postanowienia całkowicie wyłączające odpowiedzialność organizatora za niewykonanie umowy wobec konsumenta, więc same OWU czy regulamin nie zawsze mogą go z tej odpowiedzialności zwolnić.
Żeby domagać się odszkodowania, musisz wykazać, że organizator ponosi odpowiedzialność, czyli że odwołanie nie nastąpiło wskutek okoliczności całkowicie od niego niezależnych (tzw. brak przesłanek wyłączających odpowiedzialność z art. 471 k.c.). Choroba artysty często jest traktowana jako okoliczność losowa, za którą organizator może próbować się zwolnić z odpowiedzialności, ale nie jest to automatyczne zwolnienie – znaczenie ma to, czy organizator mógł zorganizować zastępstwo, przełożyć koncert, czy sposób poinformowania nie był nienależyty itp. Jeżeli udałoby się wykazać, że odwołanie wynika np. z zaniedbań organizacyjnych (nieodpowiednia umowa z artystą, brak zabezpieczeń, niewłaściwe wywiązanie się z innych obowiązków), odpowiedzialność za szkody (w tym dojazd i hotel) może zostać przypisana organizatorowi.
Organizator ma obowiązek zwrócić cenę biletu za odwołany koncert – tu roszczenie jest oczywiste i bezdyskusyjne. Dochodzenie zwrotu kosztów przejazdu i noclegu jako odszkodowania jest możliwe, ale zazwyczaj wymaga wykazania winy organizatora (że odwołanie nie było spowodowane wyłącznie “siłą wyższą” czy nieuniknioną chorobą, ale skutkiem zaniedbań), udowodnienia związku przyczynowego: że te konkretne wydatki poniosłeś wyłącznie z powodu koncertu i były one typowym, przewidywalnym następstwem.
Jeśli organizator odmówi spełnienia twoich wspomnianych (i oczywiście udokumentowanych) roszczeń i uważasz, że są argumenty przemawiające za jego winą, możesz wnieść powództwo cywilne o zapłatę. Jeżeli jednak choroba artysty jest jedyną przyczyną, a organizator działał prawidłowo (należyta staranność, brak zaniedbań), trudno będzie skutecznie wyegzekwować od niego zwrot kosztów podróży i noclegu; wtedy często pozostają negocjacje z hotelem i przewoźnikiem co do ewentualnego odstępstwa od regulaminu lub przeniesienia terminu.